Επιμνημόσυνη Δέηση στο μνημείο Πεσόντων Κρητικών στη Νεάπολη Βοΐου 6 Νοεμβρίου 2016 (Φωτογραφίες)

Πραγματοποιήθηκε σήμερα Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2016 την Νεάπολη Βοΐου μετά και το πέρας της Θεία Λειτουργίας ,  η  επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο πεσόντων έξω από το παλαιό Δημαρχείο Νεάπολης όπου αναγράφονται ονόματα πεσόντων Κρητών στη μάχη της Νεάπολης κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1912-1913. Τον Πανηγυρικό Λόγο της ημέρα εκφώνησε ο κ. Σουμάρας Δημήτριος από Δρυόβουνο Βοΐου 

 

Το παρόν στην σημερινή επιμνημόσυνη δέηση έδωσαν ο Δήμαρχος Βοΐου κ. Δημήτριος Λαμπρόπουλος , μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Βοΐου, του τοπικού Συμβουλίου Νεάπολης , των Σωμάτων Ασφαλείας ,  τον Τοπικών μας Συλλόγων , καθώς και μέλη της Ομοσπονδίας Σωματείων Αποκορώνου Χανίων Κρήτης.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η Απελευθέρωση της Νεάπολης 

 

 

Η ΠΡΩΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΠΟΛΗΣ

 

Την εποχή αυτή στρατοπέδευε σ’ αυτήν ένα σύνταγμα του τακτικού τουρκικού στρατού και ένα σώμα ατάκτων Τουρκαλβανών, που τελούσε υπό τις διαταγές του Μπεκήρ Αγά. Την 19η Οκτωβρίου 1912 που συνάπτονταν οι μάχες στο Καλληστράτι, Μαρτσίστι και Αηδονοχώρι, δύο Σώματα εθελοντών, με αρχηγούς τους Γιάννη Μαυρογένη και ανθυπολοχαγό Νικόλαο Ζουδιανό, είχαν φτάσει στο τουρκοχώρι τότε Λάη, σημερινή Πεπονιά. Πέρασαν πρώτα από το Φουργκάτσι (Κλήμα), όπου οι κάτοικοι τους υποδέχθηκαν με χαρά και δάκρυα στα μάτια. Οι δύο αρχηγοί έσπευσαν και κατέλαβαν τη γέφυρα του Καφτάναγα (Τέτουλα) στον Αλιάκμονα, για να αποτρέψουν τυχόν έλευση ενισχύσεων από την Καστοριά, ο δε Λοχαγός Τόμπρος, βάδισε προς τη Νεάπολη, για να εξακριβώσει τις εστίες και τη δύναμη πυρός των Τούρκων. Μαυρογένης Ζούδιανος Τόμπρος Μαυρογένης Ζούδιανος Τόμπρος 19/10 Μπεκήρ Αγάς Τουρκαλβανοί Μπεκήρ Αγάς Τουρκαλβανοί Μαυρογένης Ζούδιανος Μαυρογένης Ζούδιανος Τόμπρος

Την πρώτη κατά μέτωπο επίθεση των τμημάτων του Τόμπρου οι Τούρκοι υποδέχθηκαν με καταιγισμό πυρών.Ο Λόχος του Λιάπη,του Παπαδόπουλου και Χρ. Λιάσκου προσέβαλαν τις τουρκικές δυνάμεις. Στην πρώτη αυτή εξόρμηση πολέμησαν με πρωτοφανή ανδρεία δυο Κρήτες αδελφοί, οι Μιχαήλ και Ιωάννης Μακράκης, αλλά σκοτώθηκαν και οι δυο. Σκοτώθηκε ακόμη ο Γιώργος Παναγιωτάκης 19/10 Λιάπης-Λιάσκος-Παπαδόπουλος Μπεκήρ Αγάς Τουρκαλβανοί Μπεκήρ Αγάς Τουρκαλβανοί Τόμπρος Γιάννης Κοντογιώργος Χρ. Ξιλανάκης Χρ. Αυγουστάκης Εύζωνας Λαινάς Λάγγας Χριστόπικος Μιχαήλ Μακράκης Ιωάννης Μακράκης Γιώργος Παναγιωτάκης

Την άλλη μέρα, 20η Οκτωβρίου 1912, όταν ξημέρωσε, οι ελληνικές δυνάμεις μπήκαν στη Νεάπολη ανενόχλητες, διότι οι Τούρκοι τη νύχτα την είχαν εγκαταλείψει και κατευθύνθηκαν για την Καστοριά. Οι Τούρκοι κάτοικοι της Νεάπολης άπλωσαν άσπρα σεντόνια στους μιναρέδες των τζαμιών τους, σημείο ότι παραδίδονται και δεν προβάλλουν αντίσταση. Μία επιτροπή επίσης Τούρκων κατοίκων παρουσιάσθηκε στον Κατεχάκη και δήλωσε ότι παραδίνει την πόλη στους Έλληνες. Με προκήρυξη του Κατεχάκη κλήθηκε ο τουρκικός πληθυσμός να παραδώσει τα όπλα που κατείχε και στο πρώην τουρκικό Διοικητήριο αναρτήθηκε η ελληνική σημαία. Ένα πλήθος από σημαντικό πολεμικό υλικό βρέθηκε στις στρατιωτικές αποθήκες της Νεάπολης. 20/10 Κατεχάκης Μπεκήρ Αγάς Τουρκαλβανοί Μπεκήρ Αγάς Τουρκαλβανοί

Το απόγευμα της ίδιας μέρας έφτασαν στο Λειψίστι 70 με 80 πεζοναύτες και ανέλαβαν αστυνομικά καθήκοντα. Στις 4 η ώρα το απόγευμα της 20ής Οκτωβρίου, παρουσία 300 ανδρών του τακτικού στρατού, εθελοντών ανταρτών και πλήθους κόσμου, θάφτηκαν με στρατιωτικές τιμές οι νεκροί της μάχης. Πρώτος Φρούραρχος της Νεάπολης ορίστηκε ο Λοχαγός πεζικού Γεώργιος Δεδούσης. Την 21 Οκτωβρίου οι οπλαρχηγοί Γύπαρης και Νικολούδης διατάχτηκαν να μεταβούν με όλη τους τη δύναμη στο Τσοτύλι, για να αφοπλίσουν τους Τούρκους κατοίκους του. Συγκινητική ήταν η υποδοχή που επεφύλαξαν οι Έλληνες κάτοικοι του Τσοτυλίου στους ελευθερωτές τους. 21/10 80 Πεζοναύτες Γύπαρης Νικολούδης Γύπαρης Νικολούδης

Η Ανακατάληψη της Νεάπολης από τους Τούρκους Ο Τουρκικός στρατός κατευθύνεται προς τη Νεάπολη. Ο φρούραρχος Δεδούσης και οι πεζοναύτες είχαν λάβει θέσεις μάχης σε ένα φυσικό οχυρό κοντά στο σημερινό Κοιμητήριο. Οι Τούρκοι εφοδιασμένοι με πυροβολικό εξαπολύουν επίθεση στους Ελληνες. 01/11 80 Πεζοναύτες-Δεδούσης

Τότε πληγώθηκε θανάσιμα ο λοχαγός Δεδούσης, τον οποίο και αντικατέστησε στη διοίκηση αμέσως ο Μανώλης Μίγλης. Ο Μίγλης,όταν είδε την κατάσταση που υπήρχε μπροστά τους, απέσπασε δύναμη πεζοναυτών και έσπευσε να περιφρουρήσει μια απ’ τις γέφυρες του Αλιάκμονα, για να μπορέσουν να περάσουν στην απέναντι μεριά της, αν η έκβαση θα ήταν αντίθετη από εκείνη την οποία περίμεναν. Μόλις νύχτωσε κι αφού πολέμησαν με γενναιότητα, διατάχθηκαν να υποχωρήσουν κανονικά, ώστε να μην γίνουν αντιληπτοί απ’ τον εχθρό. 80 Πεζοναύτες-Δεδούσης Μίγλης 01/11

 

 ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΗΓΩΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ

 Ο λοχαγός Δεδούσης, προτού ξεψυχήσει απηύθυνε προς τους άνδρες του τα παρακάτω λόγια: «Παιδιά μου, έχετε την ευχή μου. Πηγαίνετε τώρα να χρησιμεύσετε κι αλλού. Δεν υπάρχει ελπίδα ούτε να σωθώ μα ούτε και να απομακρυνθώ. Αποθνήσκω ευχαριστημένος, γιατί και το δικό μου αίμα συνετέλεσε, ώστε να ιδώ την Πατρίδα μου μεγάλη. Δε θέλω όμως να περιέλθω σε χέρια μιαρά, ζωντανός». Κι αφού ο Έλληνας εκείνος αξιωματικός τραγούδησε τον παρακάτω στίχο: Για Σένα γλυκιά Πατρίδα μου το αίμα μου το χύνω για να’χεις δόξα και τιμή, να λάμπεις σαν τον κρίνο… έβγαλε το πιστόλι του και πυροβολώντας στο κεφάλι του συμπλήρωσε το έργο της εχθρικής σφαίρας.

 

Έτσι, οι Έλληνες ύστερα από την άτυχη έκβαση της μάχης εκείνης, που έγινε την 1η Νοεμβρίου έξω απ’ την Νεάπολη, πήραν τους πληγωμένους τους και βάδισαν κατάκοποι και περίλυποι κάτω από της νύχτας εκείνης το σκοτάδι, ώσπου έφθασαν την 11η νυχτερινή ώρα στη Σιάτιστα. Κατά την πορεία τους όμως αυτή άκουσαν πίσω τους βήματα ανθρώπου. Στράφηκαν να δούν ποιος ήταν, οπότε βλέπουν έναν άνδρα να φέρνει στο κεφάλι του μαύρο μαντήλι. Ήταν ο Γιουσούφ μπέης, κτηματίας απ’ την Περιστέρα, ο οποίος είχε φυλακισθεί απ’ τον Μπεκήρ αγά για τα φιλελληνικά του αισθήματα και ο οποίος είχε αποφυλακισθεί όταν μπήκε ο εχθρός στη Νεάπολη, όπως κι άλλος ένας τέτοιος μπέης, ο Καπλάν, που είχε τσιφλίκι τον Πελεκάνο – Βοΐου και τον οποίο είχαν φυλακίσει οι Τούρκοι, γιατί ούτε χρήματα έδινε για τη συντήρηση των ατάκτων χωρικών, τους οποίους στρατολογούσε ο Μπεκήρ με το Βελή μπέη απ’ τη Νεάπολη, αλλ’ ούτε και όπλο έφερνε, για να πολεμήσει τους Έλληνας. Όταν λοιπόν κενώθηκε η Νεάπολη απ’ τον Ελληνικό στρατό και μπήκαν σ’ αυτή οι Τούρκοι, πρώτη τους πράξη ήταν το κάψιμο του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου.. Γιάννης Κοντογιώργος Χρ. Ξιλανάκης Χρ. Αυγουστάκης Εύζωνας Λαινάς Λάγγας Χριστόπικος Μιχαήλ Μακράκης Ιωάννης Μακράκης Γιώργος Παναγιωτάκης Πρινέας Γεώργιος Κοντολέων Θεόδωρος Νεκάκης Νικόλαος Κοντομηνάς Γεωργός Βαρδαλής Κουλούρης Κίμων 01/11

 

 

Πηγή: ΑΛΚΙΒΙΑΔΗ ΝΕΤΤΑ «ΧΡΟΝΙΚΑ ΝΕΑΠΟΛΗΣ ΒΟΪΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ»