Η Γρίπη – Μια νόσος πάντα επίκαιρη ( Άρθρο του Αργύριου Τσακάλη Ιατρού Ειδικού Παθολόγου – Διαβητολόγου)

Η Γρίπη – Μια νόσος πάντα επίκαιρη
Άρθρο του Αργύριου Τσακάλη Ιατρού Ειδικού Παθολόγου – Διαβητολόγου, Μετεκπαιδευθέντα στην Ιταλία.

Η γρίπη είναι μια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (A, B, και C) και η μετάδοσή της γίνεται πολύ εύκολα μέσω σταγονιδίων που μεταφέρονται με βήχα, φτάρνισμα ή την ομιλία. Μπορεί να προκαλέσει από ήπια έως και πολύ σοβαρή νόσηση.

Η γρίπη συνήθως παρουσιάζεται με αιφνίδιας έναρξης  υψηλό πυρετό, πόνους των μυών και των αρθρώσεων, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση, καταρροή, πονόλαιμο, βήχα (συνήθως ξηρό). Τα παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν συμπτώματα από το γαστρεντερικό.
Τα συμπτώματα αρχίζουν 1–4 ημέρες μετά την προσβολή από τον ιό και διαρκούν 2–7 ημέρες, ο βήχας όμως μπορεί να επιμείνει για αρκετό χρονικό διάστημα.
Οι ενήλικες μεταδίδουν τη νόσο από μία ημέρα πριν έως 5–7 ημέρες αφότου έχουν εκδηλώσει τα πρώτα συμπτώματα, ενώ τα παιδιά μεταδίδουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι ξεπερνούν τη γρίπη χωρίς να εμφανίσουν επιπλοκές, όμως άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη. Ορισμένες από αυτές είναι η πνευμονία από τον ίδιο τον ιό της γρίπης ή από μικρόβια (όπως ο πνευμονιόκοκκος), η αφυδάτωση, οι κρίσεις άσθματος και η παρόξυνση της χρόνιας βρογχίτιδας σε άτομα με αναπνευστικές παθήσεις, η επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ή του ζαχάρου σε άτομα με ιστορικό καρδιάς ή διαβήτη αντίστοιχα. Τα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν ιγμορίτιδα και ωτίτιδα.
Μέχρι στιγμής φέτος 173 άτομα με γρίπη έχουν νοσηλευτεί σε σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο και 165 εξ αυτών χρειάστηκαν εισαγωγή στην Εντατική. Στη φετινή επιδημία κυριαρχεί το στέλεχος H1N1 τύπου Α του ιού. Έχουν καταγραφεί 39 θάνατοι ,που περιλαμβάνουν και παιδιά. Η συντριπτική πλειοψηφία των νοσηλευόμενων και των θυμάτων ήταν ανεμβολίαστοι για τους ιούς της γρίπης.
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας από τη γρίπη είναι ο αντιγριπικός εμβολιασμός. Το υπουργείο Υγείας συστήνει τον εμβολιασμό στο γενικό πληθυσμό ηλικίας άνω των 6 μηνών,  εφιστά όμως την προσοχή ειδικά στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού ούτως ώστε να εμβολιαστούν εγκαίρως.

Οι ομάδες αυξημένου κινδύνου είναι οι εξής σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας:

  • Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και λοιποί εργαζόμενοι).
  • Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.
  • Παιδιά και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
  • -Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
  • -Καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές
  • –Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας).
  • –Μεταμόσχευση οργάνων
  • –Δρεπανοκυτταρική νόσο και θαλασσαιμίες
  • -Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
  • -Χρόνια νεφροπάθεια
  • -Νευρομυϊκά νοσήματα
  • -Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτου ηλικίας κύησης.
  • -Λεχωίδες
  • Θηλάζουσες
  • -Άτομα πολύ παχύσαρκα (με Δείκτη Μάζας Σώματος(BMI) μεγαλύτερης των 40 kg/m2)
  • -Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια.
  • -Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα, τα οποία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών από τη γρίπη.
  • -Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό και σπουδαστές γυμνασίων-λυκείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων κ.ά.). Στρατεύσιμοι στα κέντρα κατάταξης και ειδικά όσοι κατατάσσονται κατά τους χειμερινούς μήνες (Οκτώβριο –Μάρτιο).
  • -Επαγγελματίες όπως πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, κτηνίατροι, εκτροφείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πουλερικά.


Για τη φετινή περίοδο μπορεί να συνταγογραφείται οποιοδήποτε αντιγριπικό εμβόλιο του οποίου η σύνθεση.

Επισημαίνεται ότι μέσω των συστημάτων φαρμακοεπαγρύπνισης που λειτουργούν
διεθνώς, δεν έχουν καταγραφεί σοβαρές συστηματικές παρενέργειες του αντιγριπικού εμβολίου.

Το αντιγριπικό εμβόλιο πρέπει να χορηγείται έγκαιρα και πριν την έναρξη της συνήθους περιόδου εμφάνισης της έξαρσης των κρουσμάτων γρίπης, δεδομένου ότι απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης. Περιέχει τα εγκεκριμένα στελέχη από τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) και αποζημιώνεται πλήρως από τον ΕΟΠΥΥ. Ακόμη και τώρα δεν είναι αργά όμως για να εμβολιαστεί ο πληθυσμός. Το εμβόλιο χορηγείται σε μία δόση και δεν προκαλεί γρίπη, καθώς  περιέχει νεκρούς ιούς γρίπης ή τμήματα του ιού και για το λόγο αυτό δεν προκαλεί νόσο.
Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου φτάνει στο 70–90% των ατόμων που εμβολιάζονται. Στους ηλικιωμένους και σε αυτούς που πάσχουν από σοβαρά χρόνια νοσήματα το εμβόλιο συχνά είναι λιγότερο αποτελεσματικό, αλλά ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις μειώνει τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και τους θανάτους από επιπλοκές.
Όσον αφορά στην αντιμετώπιση της Γρίπης οι ασθενείς χρειάζονται ξεκούραση, πολλά υγρά και ζεστά ροφήματα, αποφυγή του καπνίσματος, λήψη αντιπυρετικών και παυσίπονων για την αντιμετώπιση του πυρετού και των μυικών πόνων. Τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία θέση στην θεραπεία της γρίπης, διότι τα αντιβιοτικά δεν καταπολεμούν τους ιούς. Για τα άτομα που θα νοσήσουν σοβαρά, και ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες, εφόσον το κρίνει ο γιατρός υπάρχουν διαθέσιμα και αντιγριπικά φάρμακα (σε μορφή δισκίων ή εισπνοής) τα οποία βοηθούν στην ταχύτερη ανάρρωση των ασθενών και μειώνουν την εμφάνιση των επιπλοκών της νόσου.

Σε περιπτώσεις κρουσμάτων γρίπης στο κοντινό περιβάλλον, γενικά μέτρα αποτελούν τα εξής:
-Αποφυγή  επαφής με άτομα που είναι άρρωστα.

-Μείνετε στο σπίτι σας όταν είστε άρρωστοι. Αποφύγετε- αν αυτό είναι δυνατόν- να πηγαίνετε στη δουλειά σας, στο σχολείο, σε κοινωνικές συναθροίσεις, σε πολυσύχναστα μέρη και να κυκλοφορείτε με μέσα μαζικής μεταφοράς. Όταν βήχετε ή φταρνίζεστε καλύψτε με χαρτομάντηλο το στόμα και τη μύτη σας. Έτσι προστατεύετε αυτούς που είναι γύρω σας και μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα να αρρωστήσουν και αυτοί.

-Αποφύγετε να πιάνετε τα μάτια σας, τη μύτη σας ή το στόμα σας και πλένετε συχνά τα χέρια σας. Το συχνό πλύσιμο των χεριών μειώνει σημαντικά την διασπορά των ιών.  


Μην ξεχνάτε ότι ‘’κάλλιον του θεραπεύειν το προλαμβάνειν’’ και ότι ο εμβολιασμός παραμένει το αποτελεσματικότερο μέσο πρόληψης της Γρίπης.