Ιεροί Ναοί- Εξωκλήσια της Ζωοδόχου Πηγής στην Περιοχή του Βοΐου

Χριστός Ανέστη!
Αλιάκμονας Βοΐου-Ζωοδόχος Πηγή
Το χωριό την Παρασκευή μετά το Πάσχα, της Ζωοδόχου Πηγής στο εξωκλήσι τη ς
Παναγίας, μιά απλή εκκλησιά, χωρίς αρχιτεκτονική και αρχαιολογική αξία, δύο χιλιόμετρα
έξω από το χωριό.
Όπως και σε άλλα εικονοστάσια η Παν

αγιά μας αποτελεί στοιχείο
αναφοράς και επίκλησης βοηθείας σε ώρες κρίσιμες και αδυναμίας. Η ψυχική ενδυνάμωση
και ο φωτισμός του σκοτισμένου νού δεν έχουν ανάγκη και σχέση με πολυτελείς
κατασκευές. Το καντυλάκι του Αγίου και η προσευχή έχουν μεγαλύτερη δύναμη στους
πιστούς. Παλαιότερα, πάντα γίνονταν προετοιμασία από την παραμονή. Πρωί -πρωί της
γιορτής όλο το χωριό ξεχύνονταν από διάφορες κατευθύνσεις. Ολοι οι δρόμοι οδηγούσαν
προς τα εκεί. Σαν σε γάμο παλιακό με στολισμένα τα σαμάρια των ζώων με τις
πολύχρωμες φλοκάτες, αν ήταν και καλή μέρα, μετέφεραν τη χαρά εκεί και έπαιρναν τη
χαρά από τη φύση του Θεού και την Παναγία.
Στην εκκλησία γίνονταν κατανυκτική λειτουργία (και τώρα γίνεται, το μόνο που έμεινε)
προς τιμήν της Παναγίας, της Ζωοδόχου Πηγής, από την αγάπη της οποίας και την
ακένωτη πηγή της μπορούν οι πιστοί να αντλούν τη χάρη της.
Εξω από την εκκλησία, στον πάντα καταπράσινο περίγυρο, πάντοτε υπήρχαν λαϊκά
όργανα που έδιναν τον γιορταστικό τόνο και την ευκαιρία για μερικούς χορούς . Με μερικά
ψώνια από τους υπαίθριους μικροπωλητές, δώρα για τους παππούδες και τους
ανήμπορους, η γιορτή και το γλέντι μεταφέρονταν στο χωριό και στην πλατεία όπου
συνεχιζόταν μέχρι αργά το βράδυ με παλλαϊκή συμμετοχή από “έχοντες” και “μή
έχοντες”, μικρούς και μεγάλους, άνδρες και γυναίκες.
Πηγή: Αχιλλέα Β.Βυτανιώτη ¨Αλιάκμων (Βρατίνι) Βοΐου σελ…51-53
Κλήμα Βοΐου 
 Πέρα από το ποτάμι της Πραμόριτσας ψιλά σε μια όμορφη τοποθεσία υπάρχει το εξωκλήσι
της ¨Παναγίας¨,που χτίστηκε το 1871.Οι κάτοικοι του χωριού το συντηρούν με όλες τους
της δυνάμεις και πανηγυρίζουν την ημέρα της εορτής της Ζωοδόχου Πηγής ,αν και ο
ενοριακός ναός του χωριού τιμάτε στην μνήμη του Αγίου Νικολάου.
 Χορηγός Βοΐου- Ο Ναός της Παναγίας και το εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής στις Κατασκηνώσεις του Χορηγού
 
 Ο ναός της Παναγίας στις παλιές κατασκηνώσεις του χορηγού όπως αναγράφεται
πάνω από την κύρια είσοδο του ναού χτίστηκε στα 1922 και ανακαινίσθηκε το
2003.Έξω από τον χώρο των κατασκηνώσεων πάνω στον δρόμο είναι χτισμένο το
εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής που χτίστηκε το 1918 με την προσφορά των
χορηγητών και κατοίκων από την Εράτυρα Βοΐου.
Χρυσαυγή Βοΐου – Εξωκλήσι της Παναγίας-Ζωοδόχου Πηγής
Το εξωκλήσι αυτό βρίσκεται βόρεια του χωριού και σ’απόσταση 1.500 μ. και
σε χαρακτηριστική τοποθεσία. Κτίστηκε το 1786 και ανακαινίστηκε το 1956
και 1995. Εδώ ήταν το παλιό νεκροταφείο του χωριού μέχρι το 1900. Εδώ
έφερναν κι έθαβαν τους νεκρούς τους, οι κάτοικοι του χωριού και είναι άξιο
απορίας, πως μπορούσαν να τους μεταφέρουν σε δύσβατο δρόμο και σε τέτοια
απόσταση. Το εξωκλήσι αυτό λειτουργείται μια φορά το χρόνο, της εορτής της
Ζωοδόχου Πηγής, την Παρασκευή της Διακαινησίμου του Πάσχα.

Η ΖΩΟΔΟΧΟΣ ΠΗΓΗ

Η Εκκλησία μας κάθε χρόνο γιορτάζει, την Παρασκευή της Διακαινησίμου εβδομάδος, την εορτή της Ζωοδόχου ή Ζωηφόρου Πηγής. Η εορτή αυτή καθιερώθηκε ως εξής. Στη Κων/πολη, τον 5ο αιώνα, ανευρέθη υπό του βασιλέως Λέοντος Α΄ του Θρακός (457-474), του επικαλουμένου Μακέ(λ)λη, αγίασμα της Παναγίας, πλησίον του οποίου ο βασιλεύς έκτισε μεγαλοπρεπέστατο ναό αφιερωμένο στη Ζωοδόχο ή Ζωηφόρο Πηγή, δηλαδή την Παναγία μας. Η Παναγία μας ονομάζεται έτσι, γιατί δέχθηκε μέσα στα σπλάχνα της τον χορηγό και εξουσιαστή της ζωής τον Χριστό. Έτσι για το αγίασμα που ανέβλυζε συνεχώς και παρείχε ιάσεις δίπλα στο ναό δεν μπορούσε να υπάρξει καλύτερο όνομα. Τα εγκαίνια του ναού αυτού ετελέσθησαν την Παρασκευή της Διακαινησίμου εβδομάδος και έκτοτε καθιερώθηκε να γιορτάζει η Εκκλησία μας τη μνήμη των εγκαινίων αυτού του ναού κάθε χρόνο την ίδια μέρα.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΩΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ

 Ήταν  γύρω στα 450 μΧ,  όταν  ένας  βυζαντινός  στρατιώτης,  Λέοντας  στο  όνομα,  έκοβε  βόλτες  σ’ ένα  δασάκι  στα  μέρη  της βασιλεύουσας,  όταν  ξάφνου  βλέπει  μπροστά  του  έναν  τυφλό  άνθρωπο  να  του  ζητάει  λίγο  νερό  για  να  σβήσει  τη  δίψα  του. Ο  Λέοντας  προθυμοποιήθηκε  να  του  βρει  και  να  του  φέρει  νερό. Έψαξε  λοιπόν,  στο  δάσος  για  να  βρει  νερό  αλλά  μάταια  και  έτσι,  επέστρεφε  λυπημένος.


Τότε  όμως,  άκουσε  μια  γυναικεία  φωνή  να  του  λέει: «Ου  χρεών  σε,  Λέων,  αγωνιάν,  το  γαρ  ύδωρ  εγγύς»,  δηλαδή,  «Δεν  χρειάζεται  Λέων  να  αγωνιάς,  να  άγχεσαι,  να  στεναχωριέσαι,  το  νερό  είναι  δίπλα  σου». Και  πάλι  ακούει  τη  φωνή  την άγνωστη  να  τον   προστάζει: «Λέων  βασιλιά,  πάρε  απ’ το  νερό  αυτό  και  δώσε  να  πιει  να  ξεδιψάσει  ο  τυφλός  άνθρωπος  και  κάτι  ακόμα,  άλειψε  μ’ αυτό  τα  μάτια  του  και  αμέσως  θα  καταλάβεις  ποια  είμαι  εγώ  που  σου  μιλώ».
 Έτσι  πράγματι  έπραξε  ο  Λέοντας  και  παρευθύς  ο  τυφλός  ανέβλεψε.  Αλλά  ταυτόχρονα  άνοιξαν  και  τα  μάτια  του  Λέοντα  ο  οποίος  τώρα, κατάλαβε  πως  εκείνη  η  φωνή  που  του  μιλούσε  ήταν  της  Παναγίας  που  έκανε  αυτό  το  θαύμα  και  του  μίλησε  και  πως  επίσης,  σ’ Εκείνην  τη  Μεγαλόχαρη,  οφείλεται  και  το  μεγάλο  θαύμα  της  θεραπείας  του  τυφλού.Ακόμη,  θαύμα  αξιοθαύμαστο  ήταν  και  η  εύρεση  της  πηγής  του  σωτήριου  αυτού  νερού. Αλλά  θαύμα  ήταν  και  η    επαλήθευση  της  προσφώνησης  από  την Παναγία,  του  Λέοντα , ως  βασιλιά. Διότι  πράγματι  ο  Λέων,   το 486 μ.Χ,  ανέβηκε  στον  θρόνο  της  Βυζαντινής  αυτοκρατορίας  ως  Λέων  ο  Α΄ ο  Θράξ,  ο  επονομαζόμενος  και  Μακέλλης (457-474),  και  τον οποίο  η  Αγία  Εκκλησία  μας  ως  Άγιο  τον τιμά  στις  20  του  Ιανουρίου. Αμέτρητα  τα  θαυμάσια  σου  Παναγία  μας. Ο  Λέων,  ως  αυτοκράτορας  πλέον,  θα  αναγείρει  επί  της  θαυματουργής  πηγής,  θαυμάσιο  Ναό  αφιερωμένο  στην  Παναγία  τη  Ζωοδόχου  Πηγή  για  να  θυμίζει  τις  δωρεές  της  Θεοτόκου  προς  εκείνον  αλλά  και όλες  τις  μεγάλες  ευεργεσίες  της προς  το  γένος  των  ανθρώπων. Στην  θαυματουργή  πηγή   αυτού  του  ιερού  Ναού,  βρήκε  τη  γιατρειά   και  ο  αυτοκράτορας  Ιουστινιανός  ο  Α’,  ο  Λέοντας  ο  ΣΤ’ ο  Σοφός,  η  γυναίκα  του,  Αγία  βασίλισσα  Θεοφανώ,  ο  Ρωμανός  Α’ ο  Λεκαπηνός  και  η  γυναίκα  του,  ο Πατριάρχης  Στέφανος (886-912),  ο  Πατριάρχης  Ιεροσολύμων  Ιωάννης (964-966),  αλλά  και  πλήθος  ακόμη,  άρχοντες  και  απλοί  άνθρωποι  εκεί  γιατρεύτηκαν. Μέχρι  και  νεκρό  ανέστησε  το  αγιασμένο  νερό  της  Ζωοδόχου  Πηγής.  Το  Ναό  της  Ζωοδόχου  Πηγής,  γκρέμισαν  οι  Τούρκοι  για  να  φτιάξουν   με  τα  υλικά  του  το  τέμενος  του   Σουλτάνου  Βαγιαζήτ. Οι  χριστιανοί  στη  θέση  αυτή  έχτισαν  ένα  παρεκκλήσι  και  αργότερα  ένα  πιο  μεγάλο  Ναό (1835).Αυτού  του  ιερού  Ναού  της  Υπεραγίας  Θεοτόκου  της  Ζωοδόχου  Πηγής,  τα  εγκαίνια  εορτάζει  η  Εκκλησία  μας  την  Παρασκευή  της  Διακαινησίμου (Λαμπροβδομάδα).Ο  Ναός  αυτός  έμεινε  γνωστός  στην  ιστορία  ως  το  αγίασμα  του   «Μπαλουκλί». «Μπαλούκ»  στα  τουρκικά  σημαίνει  ψάρι  και  η  παράδοση  μας  λέει  πως  εκεί  δίπλα  στο  αγίασμα,  στις  23  Μαΐου  1453  ένας  καλόγερος  τηγάνιζε  ψάρια,  όταν  κάποιος  του  έφερε  την  είδηση  πως  πήραν  την  Πόλη  οι  Τούρκοι. Ο  καλόγερος  απάντησε  πως  μόνο  αν  τα  ψάρια  που  τηγάνιζε  έφευγαν  απ’ το  τηγάνι  και  έπεφταν  μέσα  στο  αγίασμα  θα  πίστευε  ότι  έγινε  κάτι  τέτοιο. Και  πραγματικά  τα  ψάρια  ζωντάνεψαν  και  έπεσαν  μέσα  στην   πηγή  του  αγιάσματος. Μέχρι  σήμερα  δε,  μέσα στην  δεξαμενή  της  Ζωοδόχου  Πηγής  διατηρούνται επτά  ψάρια  και  μάλιστα  σαν  να  είναι μισοτηγανισμένα  απ’ την  μια  πλευρά.Πέρα  όμως  από θρύλους  και  παραδόσεις,  η  Παναγία  μητέρα  του  Χριστού  και  μητέρα  πάντων  των  χριστιανών,  παραμένει  για  όλους  μας  η  Πηγή  της  Ζωής,  καθότι  Εκείνη  έφερε  τη  Ζωή,  το  Χριστό  στον  κόσμο,  ελπίδα  και  προστασία  μας, «καταφυγή  τε  σκέπη  και  αγαλλίαμα.
Η Ζωοδόχος πηγή, ως  Πηγή Ζωής, είναι κινητή εορτή και εορτάζει την Παρασκευή της Διακαινησίμου εβδομάδος, δηλαδή 5 μέρες μετά το Πάσχα.