Ιεροί Ναοί της Αγίας Παρασκευής στο Βόιο -26 Ιουλίου

 

ΝΑΜΑΤΑ ΒΟΪΟΥ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΔΟΜΑΒΙΣΤΙΟΥ 

Η Ιερά Μονή Αγίας  Παρασκευής  Δομαβιστίου που βρίσκεται σκαρφαλωμένη σε υψόμετρο 950 μ. στους πρόποδες του Ασκίου  Όρους  ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αι σύμφωνα με επιγραφή αφιέρωσης  εικόνος που βρέθηκε στην μονή και φέρει τη χρονολογία 1329.
Ο πρώτος ναός πρέπει να καταστράφηκε και στη θέση του κτίστηκε ο δεύτερος που σώζεται μέχρι σήμερα στις αρχές του 1500.  Πρόκειται για το παλαιότερο μοναστήρι της επαρχίας Βοϊου και της Μητροπόλεως Σισανίου και Σιατίστης, στολίδι και καύχημα των χωρίων Ναμάτων και Πελεκάνου.
Οι τοιχογραφίες που σώζονται αριστουργήματα αγιογράφων από το Λιανοτόπι του Γράμμου χρονολογούνται στις αρχές του 1600 καθώς επίσης την ίδια εποχή είναι φιλοτεχνημένο και το ξυλόγλυπτο, επιχρυσωμένο τέμπλο,  έργο ηπειρωτών μαστόρων, παρόμοιο με εκείνο της Αγ. Παρασκευής Σιάτιστας.
Το μοναστήρι κατά τη διάρκεια της ζωής του καταστράφηκε πολλές φορές από τους τούρκους κατακτητές . Αξίζει  να αναφερθεί ότι μόνο από το 1800 μέχρι και το 1840 κάηκε και λεηλατήθηκε 4 φορές , ενώ το 1875 μετά την επιδρομή των τούρκων στρατιωτών του Σεμσή μπέη από τη Νεάπολη και την καταστροφική πυρκαγιά που υπέστη εφονεύθησαν και οι εν αυτώ κατοικούντες  μοναχοί.
Η ιστορία της μονής τελειώνει στις 27 Νοεμβρίου του 1944 όταν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής αφού για μια φορά ακόμη λεηλάτησαν και πήραν μαζί τους τα εναπομείναντα κειμήλια και μαζί με αυτά και το ανυπολόγιστης αξίας χειρόγραφο Ευαγγέλιο που φυλάσσονταν στη μονή ,  έκαψαν και τα κτίρια που βρίσκονταν πέριξ του ναού , ο οποίος σώθηκε ως εκ θαύματος .
Με ενέργειες του μακαριστού μητροπολίτου κ.κ. Αντωνίου το μοναστήρι επανιδρύθηκε το 2001 με την πολύτιμη βοήθεια και προσφορά του μεγάλου δωρητή και ευεργέτη, που το όνομά του έχει πλέον καταχωρηθεί στα ονόματα των κτητόρων της μονής, κ. Μιχαήλ Ν. Γκάνα  από τα Νάματα.
 
 
 
 
 
 
 

ΕΡΑΤΥΡΑ ΒΟΪΟΥ  ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Ο ιερός ναός της Αγίας Παρασκευής βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της Βίλλιανης. Ο ναός αυτός ήταν μεγαλύτερος, που ήταν πάλι κτισμένος σε θεμέλια άλλου ναού μεγαλύτερου και πολύ παλαιού. Εξυπηρετούσε τις θρησκευτικές ανάγκες των χριστιανών του οικισμού που ήταν εκεί. Τα τελευταία χρόνια έχει ανακατασκευαστεί, και τελείται Θεία Λειτουργία και πανήγυρη κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου, ημέρα εορτής της Αγίας.

 
 ΓΑΛΑΤΙΝΗ ΒΟΪΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
 
Ο Ναός της Αγίας Παρασκευής υπήρχε το 1534 με ιερέα τον Παπαθύμιο, μικρότερος από τον σημερινό,  χωρίς να είναι γνωστό, το πότε ακριβός έχει χτιστή, και τι μορφή είχε. Όπως σώζεται σήμερα χτίστηκε από Κοντσιώτες μαστόρους το 1847. Επεκτάθηκε στο εμπρόσθιο τμήμα το 1930. Λειτούργησε Ο Άγιος Κοσμάς το 1777 και ο Μακεδονομάχος Παπαδράκος στις 23 Νοεμβρίου 1904. Το προαύλιο της εκκλησίας χρησιμοποιείτο ως κοιμητήριο μέχρι και το 1910. το καμπαναριό κατασκευάστηκε το 1907 και η καμπάνα αγοράστηκε το 1898.
 
 

ΚΑΛΟΝΕΡΙ ΒΟΪΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Η Αγία παρασκευή βρίσκεται στο κέντρο του καλονερίου. Υπολογίζεται ότι χτίστηκε το 1776. Το 1985 ανακαινίστηκε από τον ιερέα του χωριού επειδή βρισκόταν σε άσχημη κατάσταση. Στο ταβάνι της βρέθηκαν καμένα σανίδια και τοιχογραφίες γεγονός που μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η εκκλησία κάηκε και. ήταν ψηλότερη.
Ο ιερέας μαζί με τους κατοίκους ξαναέχτισε το καμπαναριό και όλη την εκκλησία σύμφωνα με την αρχική της δομή μη θέλοντας να χαλάσουν την αρχική της μορφή.

Δίπλα από την εκκλησία υπάρχει ένα δωματιάκι το οποίο επί τουρκοκρατίας το χρησιμοποιούσαν ως σχολείο. Σήμερα το δωμάτιο αυτό υπάρχει ως χώρος φιλοξενίας. Μέχρι το 1950 όπου χτίστηκε η εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα γιορταζόταν ως πολιούχος του χωριού η Αγία Παρασκευή.

 
 
ΣΙΑΤΙΣΤΑ ΒΟΪΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
 
Ο ναός της Αγίας Παρασκευής είναι ο αρχαιότερος σωζόμενος ναός της Σιάτιστας. Βρίσκεται στην πλατεία της Γεράνειας. Χτισμένος το 1677, αποτελεί ένα αξιόλογο μνημείο βυζαντινής τέχνης. Πρόκειται για μια θολοσκέπαστη τρίκλιτη βασιλική, με υπερυψωμένο νάρθηκα – γυναικωνίτη. 
 
Η διάταξη των θόλων σε σχήμα σταυρού, δίνουν στο ναό τη μορφή εγγεγραμμένου σταυροειδούς. Άξια προσοχής είναι η απεικόνιση στο νότιο τοίχο του νάρθηκα – γυναικωνίτη αρχαίων Ελλήνων σοφών: Σόλωνα, Πλούταρχου, Αριστοτέλη, Πλάτωνα, Θουκυδίδη και Σίβυλλας. Θαυμάσια είναι το επίχρυσο ξυλόγλυπτο τέμπλο της και οι τοιχογραφίες της, έργα του 1711. Τα δεσποτικά και οι εικόνες του τέμπλου είναι έργα του Θεοδώρου Πουλάκη του Κρητός, ενώ ο ζωγραφισμένος Επιτάφιος είναι έργο του ‘Αναστασίου εξ Ιωαννίνων’. 
 
Το πανύψηλο καμπαναριό της είναι μεταγενέστερο κτίσμα, χρηματοδοτημένο από έρανο που έγινε από τους κατοίκους της Γεράνειας.Νότια της Αγίας Παρασκευής βρίσκεται κολλημένος ο ναΐσκος της Παναγίας, που μαζί με την κοινή αυλή και το τεράστιο καμπαναριό αποτελούν όμορφο σύνολο.
 
 
 
 
 
ΑΗΔΟΝΟΧΩΡΙ ΒΟΪΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
 
 Δυτικά του χωριού,υπάρχει το γραφικό εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής,που χτίστηκε το 1958 πάνω στα ερείπια παλιότερου εξωκλησιού.
 
Το εξωκλήσι βρίσκεται μέσα σε ένα άλσος από βελανιδιές,ένας τόπος γαλήνιος,που σε κάνει να ήρεμης,και να αφήνεις τον εαυτό σου ελεύθερο από τις σκέψεις,να έρθει πραγματικά σε επαφή με κάτι το ανώτερο….Πέραν  του Κόσμου Τούτου!!!!
 
 
 ΑΣΠΡΟΥΛΑ ΒΟΪΟΥ 
 
  Εξω από το χωριό,ακολουθώντας τον δρόμο που οδηγεί στο Μεσόλογγο (χωριό μετά την Ασπρούλα) σε ένα ειδυλλιακό τοπίο βρίσκουμε το εξωκλήσι Της Αγίας Παρασκευής,που χτίστηκε το 1980,και εγκαινιάστηκε από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης το 1981.
 
 
 
 
 
ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΟΪΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
 
 Ιερός Ναός Της Αγίας Παρασκευής,είναι κοιμητηριακός Ναός και βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του χωριού.Είναι ρυθμού     Βασιλικής,και είναι χτισμένος με τεράστιες πέτρες το 1867.Έχει θαυμάσιες εικόνες που τις χαρακτηρίζουν τα έντονα χρώματα και η αυστηρότητα των μορφών.
 
Η εφέστιος και θαυματουργική εικόνα της Αγίας Παρασκευής είναι του 1788.Πανηγυρίζει στις 26 Ιουλίου και οι κάτοικοι του Αυγερινού προσέρχονται με μεγάλη ευλάβεια και θρησκευτική κατάνυξη.
 
 
ΚΛΗΜΑ ΒΟΪΟΥ
 
 Ενοριακός Ναός είναι του Αγίου Νικολάου,υπάρχουν αλλά δύο εξωκλήσια,της Αγίας Παρασκευής πριν φτάσουμε στο χωρίο,όπου εκεί βρίσκεται και το νεκροταφείο του χωριού.Είναι μία πολύ παλιά πέτρινη εκκλησία στη οποία σώζονται τοιχογραφίες Βυζαντινής τεχνοτροπίας,και θα πρέπει το ζήτημα της συντήρησης της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής να εξεταστεί καλύτερα,για να μπορέσει να αντέξει στο πέρασμα του χρόνου.Οι κάτοικοι του χωριού προσπαθούν με τον δικό τους τρόπο να κρατήσουν την εκκλησία,αλλά τους λείπει και η γνώση πάνω σε θέματα που έχουν να κάνουν με την αρχαιολογική αξία μιας τέτοιας εκκλησίας,αλλά και οι εμπειρία. Δεν μπορούμε όμως να κατηγορήσουμε τους απλούς και ευλαβείς κατοίκους του όμορφου αυτού χωριού για της όποιες επεμβάσεις έκαναν στην προσπάθειά τους να συντηρήσουν την εκκλησία.  
 
 

 ΛΙΚΝΑΔΕΣ ΒΟΪΟΥ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 

Οι Λικνάδες είναι ένα από τα χωριά του Δήμου Τσοτυλίου που μαζί με την Λεύκη αποτελούν το δημοτικό διαμέρισμα των Λικνάδων του δήμου,και το χωριό βρίσκεται 75 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης της Κοζάνης
και σε 741 μέτρα υψόμετρο και κατά την απογραφή του 1991 είχε 48 κατοίκους ενώ το 2001 είχε 50 κατοίκους που ασχολούνται με την Γεωργία και την κτηνοτροφία.
Οι αρχαίοι οικισμοί και τα σημαντικά ευρήματα που έχουν βρεθεί στην περιοχή των Λικνάδων  μαρτυρούν πυκνή  κατοίκηση απο αρχαιοτάτων χρόνων.
Επίσης στην περιοχή των Λικνάδων υπήρχε μονοθάλαμος Μακεδονικός τάφος πιθανόν του 4ου αι.π.χ ο οποίος φαίνεται ότι καταστράφηκε τον περασμένο αιώνα από τον οποίο έχουν διασω­θεί τμήματα μαρμάρινης θήρας στο Τσοτύλι.
Ιδιος τάφος βρέθηκε και στην περιοχή της Εορδαίας με διαστάσεις θαλάμου εσωτερικού 2,83Χ2,85 μ. και πρόσοψη απλή πλάτους 3,25 μ. Το μνημείο είναι το δεύτερο του είδους στην Εορδαία, μετά τον μνημειακό σε πρόσοψη και ασύλητο από την αρχαιότητα τάφο στο χωριό Σπηλιά.
Τα μνημεία αυτά είναι σημαντικά γιατί δείχνουν την ενότητα των ταφικών εθίμων της Άνω Μακεδονίας σε σχέση με την Κάτω Μακεδονία καθώς και το υψηλό βιοτικό και πολιτιστικό επίπεδο μιας περιοχής (της Άνω Μακεδονίας), για την οποία οι συστηματικές ανασκαφές απέδειξαν ότι δεν ήταν απομονωμένη πολιτισμικά και κοινωνικά.

 
 
ΜΟΛΟΧΑ ΒΟΪΟΥ:Παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής

Στον τόπο που βρίσκεται το παρεκκλήσι υπήρχαν διάφορα χαλάσματα τα οποία κανείς δεν γνώριζε από πού προέρχονταν. Ένας κάτοικος αποφάσισε να μεταφέρει τις πέτρες για να χτίσει σπίτι στο χωριό. Όταν τελείωσαν οι πέτρες έμεινε μόνο η βάση, μια μεγάλη πλάκα. Την νύχτα οι παππούδες μας έβλεπαν  μία λάμψη στο σημείο αυτό και προσπαθούσαν να εξηγήσουν το φαινόμενο. Βεβαίως δεν περνούσε από το μυαλό του ότι μπορεί να ήταν εκκλησία καθόσον οι προηγούμενοι κάτοικοι του χωριού ήταν μουσουλμάνοι. Την λύση ήλθε να την δώσει ένα όραμα που παρουσιάστηκε σε μια κοπέλα του χωριού. Είδε μια γυναίκα να την παίρνει από το χέρι και να την οδηγεί προς την λάμψη. Όταν τη ρώτησε πως την λένε απάντησε Παρασκευή. Σε κάποιο σημείο της διαδρομής χάθηκε από δίπλα της. Η λύση βρέθηκε. Με μπροστάρη τον παπά όλοι οι κάτοικοι του χωριού ήρθαν να κάνουν δέηση στον τόπο, πήραν δε απόφαση να χτίσουν μία εκκλησία στη χάρη της Αγίας Παρασκευής. Τα οικονομικά όμως δεν υπήρχαν και εκτός αυτού δεν είχε χτιστεί ακόμα η εκκλησία στο χωριό. Αποφάσισαν λοιπόν προσωρινά να χτίσουν ένα μικρό εικονοστάσι και αργότερα εκκλησία. Το εικονοστάσι χτίστηκε γρήγορα και τοποθετήθηκε η εικόνα της Αγίας Παρασκευής. Η λάμψη χάθηκε και κάθε βράδυ ήταν αναμμένο το καντήλι στο εικονοστάσι. Πέρασαν πολλά χρόνια, το τάμα έγινε οι κάτοικοι έκτισαν έναν απλό μικρό ναό της Αγίας Παρασκευής το έτος 1985.

 

ΠΕΠΟΝΙΑ ΒΟΪΟΥ  ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ( ΑΓΙΑΣΜΑ)Νότια από το χωριό και σε απόσταση 2 χιλιομέτρων βρίσκεται κτισμένη η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής με το Αγίασμα,το οποίο είναι γνωστό από τα χρόνια της τουρκοκρατίας σε όλην την περιοχή. Μαρτυρίτε ότι ακόμα και οι Τούρκοι εκείνη την εποχή τιμούσαν την Αγία Παρασκευή,και κατέφευγαν σε κάθε τους δύσκολη στιγμή στην χάρη της.Η σημερινή εκκλησία δίπλα από την οποία υπάρχει το Αγίασμα,κτίστηκε με την προσφορά των ευλαβών χριστιανών το 1969.

 
 
ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟ ΒΟΪΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ.
 
Ο Ενοριακός Ναός της Αγίας παρασκευής βρίσκεται στο ένα άκρο του χωριού,όπου και το κοιμητήριο.Είναι χτισμένος το 1778 και πανηγυρίζει στις 26 Ιουλίου.Στο προαύλιο του Ιερού Ναού είναι χτισμένο και το διθέσιο σχολείο του Πολυκάστανου.
 
 
 
 
 
 ΠΟΛΥΛΑΚΚΟΣ ΒΟΪΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ΣΚΑΛΟΧΩΡΙ ΒΟΪΟΥ  ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ.

Λιθόκτιστη τρίκλιτη βασιλική,χτισμένη αρχικά το 1859 πάνω στην κορυφή του ομώνυμου λόφου,στην θέση,μάλλον,προγενέστερων πρόχειρων ναών.Κάηκε από τους Γερμανούς και τίποτε από το παλιό κτίσμα δεν έχει διασωθεί.Ξαναχτίστηκε το 1960,με πρωτοβουλία του Θωμά Παπαθανασίου και εισφορές των συχωριανών,μικρότερος στην ίδια θέση στην κορυφή του κατάφυτου λόφου με τον εκπληκτικό ορίζοντα και ¨Κεκοιμημένους¨τους Προγόνους στο πλάι εκεί ψιλά,πλησίον του ουρανού.

Από το λόφο εδώ ψιλά ,της Αγίας Παρασκευής,στην κορυφή του χωριού η θέα είναι εκπληκτική.Εξαιρετικά ευρύς ανοίγεται ο ορίζοντας και εντυπωσιακή στο σύνολο είναι η εικόνα του οπτικού πεδίου τριγύρω.
 
 
 
 

 ΔΑΦΝΗ ΒΟΪΟΥ 

Στήν τοποθεσία “Τζιρανή” όπου παλιότερα υπήρχε χωριό καί διαλύθηκε, ύπάρχει τό εωκλήσι Tης Αγίας Παρασκευής, πού χτίστηκε το1967, μέ τή βοήθεια όλων των Δαφνιωτών εσωτερικού  καί εξωτερικού.

Στή θέση του εξωκλησιού  αυτού , υπήρχε, πριν άπ’ τό 1830, μεγάλη εκκλησία, πού ήταν ή ενοριακή εκκλησία του χωριού Τζιρανή.
Άλλά επειδή όμωc. το χωριό καταστράφηκε, άπ’τις  Αρβανίτικες επιδρομές καταστράφηκε κι ή εκκλησία.
Στα ερείπια Tης  παλιάς εκκλησίας  στά 1865, είχε χτίσει ό Τζιραvιώτης  Κωνσταντίνος  Παπαθανασίου (κώτσιο Κάλφας.), ενα εξωκλήσι.

Αυτό το εξωκλήσι κατεδάφισαν οι Δαφνιωτες. τό 1967 κι έχτισαν τό σημερινό

 
 
 ΤΡΑΠΕΖΙΤΣΑ ΒΟΪΟΥ 
 
Η Αγία Παρασκευή και ο Προφήτης Ηλίας,είναι δύο εξωκλήσια κοντά το ένα μετά άλλο.Στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής υπάρχει το Νεκροταφείο του χωριού,και από τον Προφήτη Ηλία η πανοραμική θέα της Τραπεζίτσας και της γύρο περιοχής είναι θεσπέσια.Κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας μετά από επιδρομή Αρβανιτών,κατά την παράδοση ,καταστράφηκε η εκκλησία του Προφήτη Ηλία αλλά της Αγίας Παρασκευής όχι,και οι κάτοικοι του χωριού δεν μπορούν να εξηγήσουν το γιατί….
Επίσης υπάρχει και το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου ,στο οποίο υπήρχε νεκροταφείο πιθανόν παλιού οικισμού από ευρήματα που έχουν βρεθεί εκεί,αλλά το πότε καταστράφηκε δεν γνωρίζουμε.
 
ΤΣΟΤΥΛΙ ΒΟΪΟΥ
 
 
Λίγο πιο πέρα από την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου υπάρχει το όμορφο εκκλησάκι τηςΑγίας Παρασκευής (10×6μ.). Εδώ από τα χρόνια της τουρκοκρατίας ακόμη υπήρχε ένα ταπεινό ομώνυμο εικονοστάσι. Το καντήλι το άναβαν όχι μόνο οι χριστιανοί αλλά και οι γυναίκες των Βαλαάδων. Το 1970 με τη βοήθεια του Αρχιμανδρίτη Χρυσοστόμου Ζαφειροπούλου και τη δαπάνη της Δέσπως Καραγιάννη – Φλιώνη ανεγέρθηκε το εκκλησάκι.
Η εκκλησία λειτουργείται κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου, που γιορτάζεται η μνήμη της Αγίας Παρασκευής.
 
 
Σε αυτό το άρθρο προσπαθήσαμε να κάνουμε μια καταγραφή των Ιερών Ναών που είναι αφιερωμένοι στην Αγία Παρασκευή στην περιοχή του Βοΐου. Αν έχουμε παραλείψει,κάποιον Ναό,ζητούμε ταπεινά συγνώμη.
 
 
Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, η Οσιομάρτυς
 
 Η Αγία Παρασκευή γεννήθηκε στη Ρώμη, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Άντωνίνος (138-160 μ. Χ.). Ήταν κόρη του Αγάθωνα και της Πολιτείας. Χριστιανοί και οι δύο ανέθρεψαν την κόρη τους εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου, διότι δεν είχαν παιδί και ευχήθηκαν, αν αποκτήσουν, να το αφιερώσουν στο Θεό. Πράγματι, ο Θεός τους χάρισε παιδί και γεννήθηκε ήμερα Παρασκευή. Και επειδή ήταν κόρη, έδωσαν το όνομα της ημέρας αυτής. Μετά το θάνατο των γονέων της, η Παρασκευή μοίρασε τα υπάρχοντά της στους φτωχούς, και αυτή, εμπνεόμενη από θερμή αγάπη προς το Χριστό, γύριζε τη Ρώμη και τα χωριά, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο. Η δράση της, όμως, προκάλεσε τον ειδωλολάτρη βασιλιά Αντωνίνο, ο όποιος, αφού τη συνέλαβε, της υποσχέθηκε ότι θα έχει πολλά επίγεια αγαθά και απολαύσεις, αν θυσιάσει στους θεούς. Τότε η Αγία, ορθά-κοφτά απάντησε με τα λόγια του προφήτη Ιερεμία: “Θεοί οι τον ούρανόν και την γην ουκ εποίησαν, απολέσθωσαν εκ της γης”1. Δηλαδή, θεοί που δε δημιούργησαν τον ουρανό και τη γη, ας χαθούν από το πρόσωπο της γης! Τότε ο Αντωνΐνος διέταξε και την έβαλαν σε ένα λέβητα με καυτό λάδι και πίσσα. Επειδή όμως είδε την Αγία άθικτη, ράντισε το πρόσωπό του με το υγρό αυτό, για να δοκιμάσει αν πράγματι είναι καυτό, και αμέσως τυφλώθηκε. Αλλά η Αγία με προσευχή έδωσε στον Αντωνίνο το φως του, με αποτέλεσμα να πιστέψει στον Χριστό. Αργότερα, η Αγία Παρασκευή αξιώθηκε μαρτυρικού θανάτου με αποκεφαλισμό.
1.Ιερεμίας, 1-11.
Απολυτίκιο. Ήχος α’.
Την σπουδήν σου τη κλήσει κατάλληλον, έργασαμένη φερώνυμε, την όμώνυμόν σου πίστιν, εις κατοικίαν κεκλήρωσαι, Παρασκευή Άθληφόρε· όθεν προχέεις ίάματα, και πρεσβεύεις υπέρ των ψυχών ημών.
 

 

 

Iερός Ναός Αγίας Παρασκευής Βογατσικού 

 
Το Βογατσικό όταν στις αρχές του 20ου αιώνα έφτανε τους 2000 κατοίκους που ήταν όλοι Έλληνες χριστιανοί είχε 2 ενορίες,την ενορία των Αγίων Αποστόλων,και τη ενορία του Αγίου Χρυσοστόμου.Το 1912 το Βογατσικό γνώρισε την καταστροφική μανία των Τούρκων,όταν όλοι οι Βογατσιώτες πολέμησαν στο πλευρό του Ελληνικού Στρατού κατά την απελευθέρωση της Μακεδονίας.Τον Οκτώβριο του 1912 οι Τούρκοι μπήκαν στο Βογατσικό για να το καταστρέψουν.Οι κάτοικοι του όμως πρόλαβαν και το εγκατέλειψαν και κατέφυγαν άλλοι προς την Σιάτιστα,την Γαλατινή και την Βλάστη για να γλυτώσουν από την καταστροφική μανία των Τούρκων. Τρεις γυναίκες όμως λόγο της προχωρημένης ηλικίας τους δεν μπόρεσαν να φύγουν και κρύφτηκαν μέσα στον ναό των Αγίων Αποστόλων,κάνοντας προσευχή,παρακαλώντας Τον Θεό για την σωτηρία τους.

Οι Τούρκοι στο πέρασμά τους μέσα από το Βογατσικό δεν άφησαν τίποτα όρθιο,αρπάζοντας ότι θεωρούσαν πολύτιμο,τόσο από τα σπίτια αλλά και από τις εκκλησίες,του Αγίου Χρυσοστόμου,του Αγίου Νικάνορα και τις Αγίας Παρασκευής τις οποίες και έκαψαν.Φτάνοντας στο ναό των Αγίων Αποστόλων θέλησαν να κάνουν και εδώ το ίδιο.Μέσα στον ναό βρίσκονταν η εικόνα της Παναγίας της Φανερωμένης,τοποθετημένη πάνω από την ωραία πύλη,και πάνω στην εικόνα υπήρχαν πολλά αφιερώματα και προσφορές από πιστούς. Ένας Τούρκος βλέποντας τα αφιερώματα θέλησε να τα αρπάξει,και έσπασε το τζάμι της εικόνας και άρχισε να τα μαζεύει,στην βιασύνη του όμως να τα αρπάξει όλα ένα κομμάτι από το σπασμένο τζάμι του έκοψε το χέρι και το αίμα άρχισε να τρέχει στα πόδια του και πάνω στα αφιερώματα των πιστών.

Εκείνη την στιγμή,βρέθηκε κοντά του και ο Δεμήρ Αγάς,από το Μπουμπούστι (Πλατανιά Βοΐου) που μόλις είδε το πάθημα του ομόθρησκοι του, ξύπνησε μέσα του ο πραγματικός εαυτός του,θυμήθηκε,ότι οι προγονοί του ήταν χριστιανοί εξισλαμισθέντες και άρχισε να φωνάζει: Θαύμα…..Θαύμα.. Αμέσως οι Τούρκοι που ήταν στην εκκλησία πανικοβλήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή,ενώ ο Δεμήρ Αγάς παρέμεινε στην εκκλησία και δεν άφησε να την κάψουν,και έτσι μέχρι και σήμερα στον Ναό των Αγίων Αποστόλων στο Βογατσικό υπάρχει η εικόνα της Παναγίας με το σπασμένο τζάμι να θυμίζει στους ευσεβείς χριστιανούς το θαύμα.
Έξω από το Βογατσικό υπάρχουν στις γύρω βουνοκορφές πολλά εξωκλήσια,στα οποία έβρισκαν καταφύγιο τα Ελληνικά αντάρτικα σώματα στην διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα. Πρωτοστάτης στον αγώνα αυτόν ήταν ο Παπά-Δήμος Οικονόμου.Στο εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία στις 13 Μαρτίου 1904 διανυκτέρευσε ο Παύλος Μελάς,ο οργανωτής του αγώνα. Επίσης μετά της κατασκηνώσεις του Βογατσικού έξω από το χωριό βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου του 17ου αιώνα,και λίγο πριν μπούμε στο Βογατσικό μέσα στο πευκοδάσος η

εκκλησία του Αγίου Νεκταρίου. Άλλη μια εκκλησία μέσα στο Βογατσικό είναι του Αγίου Νικάνορα όπου και σε αυτήν υπάρχει το δεύτερο κοιμητήριο του χωριού. Έξω από το Βογατσικό σε απόσταση 2 χιλιομέτρων βρίσκεται η μονή του αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης,και πάνω στην παλιά εθνική οδό Κοζάνης Καστοριά το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου και του Αγίου Παντελεήμονος,ένας δισυπόστατος ναός.που χτίστηκε το 1994 με την δωρεά του οικοπέδου από την οικογένεια Ν.Γούλα,και εγκαινιάστηκε το 1995 από τον Μακαριστό Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης Κ.Αντώνιο. 

 Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής στο Ροδοχώρι Βοΐου

Αγία Παρασκευή Βρίσκεται στην πλατεία του χωριού. Ο σημερινός ναός είναι ο τέταρτος κατά σειρά. Η πρώτη εκκλησία κτίστηκε το 1820, η δεύτερη το 1865 όπως αποδεικνύεται από την πέτρινη επιγραφή της εισόδου, η τρίτη το 1904 και η σημερινή εκκλησία κτίστηκε το 1952. Ο νάρθηκας προστέθηκε το 1968, ενώ έγιναν επισκευές σ’ αυτόν μετά το σεισμό του 1995.

Το Δαφνερό Βοΐου και το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής 

 Το Δαφνερό, βρίσκεται χτισμένο στους πρόποδες του όρους Βούρινος,και συνορεύει με τα χωρία, Παλαιόκαστρο, Έξαρχος, Μικροκλεισούρα, και Ταξιάρχη. Απέχει από την Σιάτιστα 10 χιλιόμετρα και από την Κοζάνη 21. βρίσκεται νοτιοανατολικά της Σιάτιστας, και Νοτιοδυτικά της Κοζάνης, και μαζί με το Παλαιόκαστρο αποτελούν το Δημοτικό Διαμέρισμα του Παλαιοκάστρου του Δήμου Σιάτιστας. Τώρα με την εφαρμογή του Σχεδίου Καλλικράτης, από το 2011 και μετά, τόσο μαζί με το Παλαιόκαστρο, αλλά και με την Σιάτιστα θα υπαχθούν στον διευρυμένο Δήμο Βοΐου.
Το χωριό αναφέρεται σε πρώτη, και δεύτερη γραφή, στον Κώδικα της Ζάβορδας περίπου το 1534 και το 1692 αντίστοιχα. Άρα μπορούμε να υποθέσουμε ότι είναι χτισμένο περίπου από το 1500, και μετά.
Στην γύρω περιοχή και κυρίως στην περιοχή του παλαιοκάστρου, έχουν βρεθεί πολλά αρχαιολογικά ευρήματα, που μαρτυρούν, την ύπαρξη οικισμών, από αμνημονεύτων χρόνων. Έτσι μπορούμε να πούμε, ότι ο πρώτος οικισμός που δημιουργήθηκε στην περιοχή του Δαφνερού, χρησίμευε, για να εγκαταστήσουν τις καλύβες τους οι γεωργοκτηνοτρόφοι της περιοχής του Παλαιόκαστρου.
Μετά και την Άλωση της Πόλης, ήρθαν και εγκαταστάθηκαν Τούρκοι στην περιοχή. Το Δαφνερό έγινε τσιφλίκι, του μπέη της περιοχής. Έτσι στα χρόνια της τουρκοκρατίας δημιουργούνται δύο συνοικισμοί, των ντόπιων γηγενών κατοίκων, που οι περισσότεροι από αυτούς, κατάγονται από χωριά της γύρω περιοχής, και κυρίως από το χωριό Βούρινος, και Άγιος Νικόλαος Χρωμίου, το οποίο καταστράφηκε μετά την επανάσταση του 1878, και από τον συνοικισμό των Τούρκων.
Μετά και την ανταλλαγή των πληθυσμών ήρθαν και εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες στο χωριό. Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν Βαΐπες, που σήμαινε το χωριό των Βαΐων, που φύτρωναν στην περιοχή και τα χρησιμοποιούσαν την Κυριακή των Βαΐων στην Εκκλησία. Το 1927 το χωριό μετονομάζεται σε Δαφνερό, και το 1974 ως οικισμός του Παλαιοκάστρου υπάγεται από τον Νομό Γρεβενών, στον Νομό Κοζάνης. Το Δαφνερό το 1920 αριθμούσε 64 κάτοικους, το 1928 138, το 1940 214, το 1951 166, το 1982 141, και σήμερα 80 μόνιμου κατοίκους.

 

Είναι γνωστή η συμμετοχή των κατοίκων στον Μακεδονικό αγώνα, ακόμα και ο τουρκαλβανός μπέης του χωριού, ο Καπλάν -μπέης, που ήταν φιλέλληνας μυήθηκε και αυτός με την σειρά του στον Μακεδονικό Αγώνα, και το 1903 φιλοξένησε  στην χαράδρα της Αγίας Παρασκευής το Σώμα του Παύλου Μελά. Όταν ο μπέης έφυγε από το χωριό, χάρισε την περιουσία που είχε στην εκκλησία και το σχολείο του χωριού. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980 σώζονταν το σπίτι του που αποτέλεσε, στην Διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, ένα ασφαλές κρησφύγετο για τους Μακεδονομάχους. Το χωριό είχε σχολείο και εκκλησία ακόμα από τα χρόνια της τουρκοκρατίας, και στην θέση που είναι σήμερα χτισμένο το σχολείο, ήταν κάποτε κτήμα του μπέη. Επίσης γνωστή είναι και η συμμετοχή των κατοίκων του χωριού κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο , στην αντίσταση κατά των Ιταλών στη μάχη Φαρδύκαμπου. Στις 13 Μαΐου 1995, το χωριό δοκιμάστηκε από μεγάλο σεισμό, που είχε σαν αποτέλεσμα την καταστροφή των περισσοτέρων σπιτιών.
Το χωριό έχει τρία εξωκκλήσια, τον Άγιο Νικόλαο, την Αγία Παρασκευή, και τον Άγιο Αθανάσιο, που είναι στο νεκροταφείο του χωριού.
Ενοριακός Ναός είναι ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που σύμφωνα με μια επιγραφή που βρίσκεται στο εσωτερικό του Ναού, ο ναός ανεγέρθηκε τον Ιούνιο του 1838, επί Αρχιερατείας του μητροπολίτου Γρεβενών, Ιωαννικίου.

Πολιτιστικά – Παραδοσιακός Γάμος στο Δαφνερό Κοζάνης
Το έτος 1987 πραγματοποιήθηκε στο Δαφνερό Κοζάνης  αναπαράσταση παραδοσιακού Γάμου με τη συμμετοχή 180 και περισσοτέρων ατόμων ηλικίας από 3-94 ετών. Σκοπός της συγκεκριμένης  εκδήλωσης   ήταν η  αναβίωση και η  διατήρηση των εθίμων της περιοχής .  Η  οργάνωση της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε από τον τότε Δάσκαλο του Δαφνερού Τσιώνα  Ο. Γεώργιο με τη βοήθεια και συμπαράσταση ολόκληρου του χωριού

 

 

Iερός Ναός Αγίας Παρασκευής Λευκοθέας Βοΐου 

Στην εδαφική περιοχή του χωριού υπήρχαν οι παρακάτω οικισμοί:
1. Στην τοποθεσία ΜΠΑΧΤΣΕΔΙΑνότια της επάνω συνοικίας, υπήρχε αρχαίος οικισμός. Εδώ υπάρχουν κομμάτια από κεραμίδια και όστρακα ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής. Στη θέση ΔΡΑΓΑΣΙΑσώζονται θεμέλια από δουλεμένες πέτρες, που ανήκουν πιθανώς σε τείχος και ήταν η ακρόπολη. Διάσπαρτα αρχαία αντικείμενα (νομίσματα, πιθάρια, αγγεία, σπόνδυλοι κιόνων κλπ.) αποκαλύφτηκαν και στις τοποθεσίες:ΒΡΟΤΡΙΖΙΝΟ ̈ και ΑΡΙΦ ΛΕΥΚΑΔΙΑ.
2. Βορειοανατολικά της επάνω συνοικίας στην τοποθεσία ΑΓΙΑ ΣΩΤΗΡΑυπάρχουν ερείπια παλιάς εκκλησίας της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Όπως μετρήσαμε το θεμελιακό της περίγραμμα ήταν διαστάσεων 12 χ 7 μέτρα,και γύρω από τα ερείπια ξεμυτίζουν οι ταφόπετρες του νεκροταφείου, που καταλαμβάνει αρκετή έκταση. Στα χωράφια αποκαλύφτηκαν μικρά και μεγάλα αγγεία, πιθάρια με καμένο σιτάρι, θεμέλια σπιτιών, κεραμίδια, δουλεμένες πέτρες, χάλκινα μαγειρικά σκεύη κλπ.
Ο αείμνηστος αρχαιολόγος Αντ. Κεραμόπουλος που επισκέφτηκε την τοποθεσία
αυτή έγραψε: Αρχαία λείψανα παρατηρούνται εις την θέσιν Αϊσωτήρα, ένθα προσκυνητάριον υπό μεγάλην παλαιάν δρυν … “. Το εικονοστάσι του Αγίου Σωτήρα ανήκει στην Ασπρούλα κι ένα γραφικό ομώνυμο εξωκλήσι στη Λευκοθέα.

3. Όχι μακριά από την ΑϊΣωτήρα ̈ , ψηλά στο λόφο, στη θέση ΑΪΘΑΝΑΣΗ, όπου ομώνυμο εξωκλήσι, αποκαλύφτηκαν θεμέλια σπιτιών, δουλεμένες πέτρες, πιθάρια, κεραμίδια, μικρά πήλινα αγγεία, νομίσματα κλπ. Εδώ υπάρχει και παλιό νεκροταφείο. Τα παραπάνω μας βεβαιώνουν πως υπήρχε κάποιος οικισμός.

4. Δυτικά από το εξωκλήσι του προφήτη Ηλία, υπήρχε παλιό νεκροταφείο. Επίσης
τάφοι υπάρχουν και στις τοποθεσίες: ΠΕΝΤΕ ΑΛΩΝΙΑκαι ΜΑΡΚΑΤΑ ΛΕΥΚΑΔΙΑ ̈ , όπου αποκαλύφτηκαν θεμέλια σπιτιών, πλήθος από χοντρά κεραμίδια κλπ., που μαρτυρούν πως κι εδώ υπήρχε κάποιος οικισμός. Με τα όσα αναφέραμε παραπάνω στις τοποθεσίες: ΜΠΑΧΤΕΔΙΑ ΔΡΑΓΑΣΙΑ ̈,”ΑΪΣΩΤΗΡΑ ̈, “ΑΪΘΑΝΑΣΗ ̈ και ΠΕΝΤΕ ΑΛΩΝΙΑΜΑΡΚΑΤΑ ΛΕΥΚΑΔΙΑ ̈, υπήρχαν οικισμοί, αλλά πότε καταστράφηκαν παραμένει άγνωστο.

Με την καταστροφή των παραπάνω οικισμών ιδρύθηκε ένα νέο χωριό, με το όνομα Χοτούρι, αλλά πότε άγνωστο. Στο Χουτούρι μετά και την άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς ήρθαν και εγκαταστάθηκαν Τούρκοι από τη περιοχή του Ικονίου και έτσι το χωριό διαιρέθηκε σε δύο συνοικίες την ελληνική και την τουρκική.Η τοπική παράδοση όμως του χωριού λέει ότι μετά και την εγκατάσταση των Τούρκων ότι οι Έλληνες κάτοικοι

της πάνω συνοικίας διασκορπίστηκαν σε άλλα χωριά της γύρω περιοχής,όπως το Τσακνοχώρι και την Βουδωρίνα,και γύρω στα 1700 δημιουργήθηκε από μετανάστες της Ηπείρου η κάτω συνοικία.
Επίσης στην Βουδουρίνα έδρευε Τούρκος μπέης,που κατείχε τα κτήματα τη Λευκοθέας (τότε Χουτούρι),πολλά από τα οποία,αγοράστηκαν αργότερα από κάτοικους του παλαιού Κριμινίου.

Στα μέσα του 19ου αιώνα ο αριθμός τω κατοίκων του χωριού ήταν πολύ μεγάλος και αυτό συμπεραίνεται από μία ενθύμηση σε Μηναίο που αναγράφει ̈Έκανα διδάσκαλος Βασίλειος Αδάμου,από χωρίον Χουτούρι και εδιάβαζα τα παιδιά γράμματα τον αριθμό 100 διένα εξάμηνον….26 Ιουνίου 1865.
Οι παλιότερες γραπτές μαρτυρίες που υπάρχουν για το Χοτούρι (Λευκοθέα) είναι
ότι φέρεται γραμμένο με ένα βαφτιστικό όνομα στον Κώδικα της Ζάμπορδας και στη δεύτερη γραφή (1692): ̈42) Χοτούρι -/1 ̈. Επίσης το Χοτούρι φέρεται γραμμένο και στον κατάλογο των χωριών του Μητροπολίτη Σισανίου Νεοφύτου στα 1797: ̈Χοτούρι δύο μαχαλάδες τούρκικόν και ρωμαίικον ̈.

Στην Λευκοθέα βρίσκεται χτισμένος ο Ναός της Αγίας Παρασκευής δίπλα από την τοποθεσία που υπήρχε παλαιότερος ομώνυμος Ναός.Εδώ υπήρχαν εκκλησιαστικά βιβλία που είχαν εκδοθεί στα 1811 με πολλές ενθυμήσεις γραμμένες σε αυτά,μα πολλά διαφωτιστικά στοιχεία για την ιστορία του χωριού.Ο χώρος γύρο από την Εκκλησία έχει ονομαστεί σε πλατεία της Αγίας Παρασκευής,σε μία όμορφη τοποθεσία , και ακριβώς πίσω από το Ιερό του Ναού υπάρχει το κτήριο του εκπολιτιστικού συλλόγου προστασίας του περιβάλλοντος ̈Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ̈.Λίγο πιο πάνω από τον Ναό της Αγίας Παρασκευής βρίσκεται το δημοτικό σχολείο του χωριού και έξω από το χωριό στον δρόμο που οδηγεί προς την Ασπρούλα υπάρχει το εξωκλήσι το Προφήτη Ηλία,και το νεκροταφείο και στον ίδιο δρόμο πιο έξω το εξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου.
1. Αλεξ. Αδαμlδη: Η Λευκοθέα, περ. ̈Βοϊακή Ζωή ̈, τ. 5811982.
2. Δημ. Σαμαάρη: Ιστορική Γεωγραφlα της Ρωμαϊκής
επαρχlας Μακεδονlας. Τα τμήμα της σημερινής Δυτ. Μακεδονίας, θεσlνlκη 1989, σελ. 124-125. 3. Αντ. Κεραμόποuλου: Ανασκαφαl και έρευναι εν Ανω Μακεδονlα, Π.Α.Ε. 1935, σελ. 42.
4. Μ. Α. Καλινδέρη: Γραπτό μνημεία … σελ. 62.
5. Μ. Α. Καλινδέρη: Ο Κώδιξ της Μητροπόλεως Σισανίου … σελ. 123.
6. Γνωριμία με τον Νομό Κοζάνης: Η Λευκοθέα….σελ 213.

 

O Nαός της Αγίας Παρασκευής στο Δοτσικό Γρεβενών-Το Πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής Ανήμερα της εορτής

O Iερός Ναός  της Αγίας Παρασκευής βρίσκεται χτισμένος έξω από το Δοτσικό, στην διασταύρωση που οδηγεί αρίστερα προς το Δοτσικό, και ευθεία προς την Σαμαρίνα και το Επταχώρι, αγνώστου ημερομηνίας κατασκευής. 
Πάντως στο τέμπλο του διασώθηκαν εξαίρετες μεταβυζαντινές εικόνες, έντονης ασκητικής επίδρασης, σε αντίθεση με τις εικόνες του τέμπλου του Αγίου Αθανασίου που είναι χτισμένος στην είσοδο του χωριού και που η διαφορά στη τεχνοτροπία τους είναι αισθητή και καταφανής, ιδίως στις προσωπογραφίες.

Κατά την παράδοση ο ναΐσκος της Αγίας Παρασκευής κτίστηκε στον σημερινό  χώρο ύστερα από την επανειλημμένη εμφάνιση της εικόνας της Αγίας Παρασκευής στη θέση αυτή.

 

 

 

 

Ο χώρος γύρο από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής όπού γίνεται το πανηγύρι ανήμερα της εορτής της Αγίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το Πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής

Τα πολύ παλιά χρόνια, πριν δηλαδή από το 1920,όταν οι Δοτσικιώτες διέμειναν όλοι μονίμως στο χωριό,πανηγύριζαν του Αγίου Αθανασίου,που είναι ο ”πολιούχος” άγιος τους.
Επίσης πανηγύριζαν της Αναλήψεως στήν Κιάφα.Αλλες γιορτές σημαντικές θεωρούσαν τη σύναξη των Αποστόλων,30η Ιουνίου,όπου τελούσαν τη θεία Λειτουργία στή Αγία Παρασκευή,ενώ στις 29η Ιουνίου,των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου,τελούσαν τη θεία Λειτουργία στον Αγιο Αθανάσιο.

Το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής δεν άλλαξε σε τίποτε.Ακολουθεί την παλιά παράδοση,τα παλιά έθιμα.Ολοι οι κάτοικοι του χωριού ανεβαίνουν στο εξωκκλήσι της Αγίας Παρασκευής που βρίσκεται σε ένα ύψωμα επάνω από το χωριό,για να παρακολουθήσουν τη θεία Λειτουργία,μετά το πέρας της οποίας όλοι εξέρχονται από την εκκλησία,για να ”σηκώσουν”το ”ύψωμα” της Αγίας.
Οποιος χωριανός θα προσφέρει τα περισσότερα χρήματα στην Εκκλησία εκείνος θα κρατήσει την εικόνα της Αγίας Παρασκευής,την οποία στη συνέχεια θα ασπασθούν οι χωριανοί με μεγάλη ευλάβεια.
Στον υπαίθριο χώρο της εκκλησίας βρίσκονται δέντρα,παλιές βαλανιδιές.Κάτω από αυτά τα δέντρα πηγαίνουν οι κάτοικοι του χωριού την ημέρα του πανηγυριού.Δεν πάει όμως όπου κι αν είναι ο καθένας.Το κάθε τσελιγκάτο έχει πατροπαράδοτο δέντρο που δεν μπορεί κανένας άλλος να πάει στον ίσκιο του,πηγαίνουν μόνον εκείνοι που ανήκουν σ’αυτό το σόι.
Φέρνουν μαγειρεμένο φαγητό από το σπίτι,στρώνουν τραπέζι κάτω και γευματίζουν.Παράλληλα και το βακούφι μαγειρεύει στα καζάνια για τους ξένους,που θα ‘ρθουν την ημέρα αυτή στην εκκλησία.Η εκκλησιαστική επιτροπή παραθέτει γεύμα στους ξένους.
Μετά το γεύμα όλα τα όργανα που υπάρχουν-τρείς έως τέσσερις κομπανίες σχηματίζουν μια κομπανία και γυρίζουν ένα-ένα τα δέντρα και παίζουν επιτραπέζια τραγούδια.Όλοι οι ευρισκόμενοι στην παρέα του δέντρου κερνούν τους οργανοπαίχτες.
Οταν τελειώσει αυτός ο γύρος των επιτραπέζιων τραγουδιών,αρχίζουν επιτραπέζια τραγούδια χωρίς όργανα.Η κάθε παρέα τραγουδάει τέτοια τραγούδια:

Πέντε αφεντάφες ήμασταν και δέκα βοίβοντάδες,έχουν τραπέζια αργυρά
σοφρά μαλαματένιο.Εχουν κι’ένα σκλαβόπουλο που τους κερνάει να πίνουν.
-Κέρνα μας,βρέ σκλαβόπουλο,πες μας κι ένα τραγούδι:
Ποιός είδε ψάρι στο βουνό,χωρίς νερό να πλέει,ποιός είδε και Ρωμιόπουλο
τους Τούρκους να κερνάει.
Τελειώνοντας τα τραγούδια της τάβλας σηκώνονται για το τρανό χορό.Πιάνουν κατά ηλικία.Πρώτοι οι γέροντες.Λέγουν δε τρία τραγούδια του χορού στα τρία βήματα.
Πρώτο είναι το τραγούδι που δόξασε το χωριό επί Τουρκοκρατίας,”Ισμαήλ Αγάς”το γνωστό τραγούδι,το οποίο με μεγάλο καμάρι το προτάξαμε σε κάθε πανηγύρι.
Μόλις τελειώσουν τα τραγούδια,έρχονται στη μέση του χορού τα όργανα και ο χορός διπλώνει ως το απόγευμα.Στη συνέχεια κατεβαίνουν στο χωριό καβάλα στα άλογα και παρέες στο δρόμο τραγουδούν διάφορα τραγούδια.
Πηγαίνουν στα σπίτια τους και σφάζουν τα κουρμπάνια.Τα βάζουν στη σούβλα.Βλέπεις σ΄ όλες τις αυλές,να ανάβουνφωτιές,για να ψήσουν το κουρμπάνι.Έθιμο που δεν υπάρχει σπίτι που να μην ψήσει.Μαζεύονται 2-3 οικογένειες και τα ψήνουν μαζί.Φτιάχνουν το κοκορέτσι και το σπληνάντερο και δώστο χορό και τραγούδι.
Τη δεύτερη ημέρα του Αγίου Παντελεήμονα πηγαίνουν στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου,που είναι μέσα στο χωριό.Μετά το τέλος της θείας Λειτουργίας γυρίζουν βίζιτες(επισκέψεις)παρέες-παρέες σ΄όλα τα σπίτια για χρόνια πολλά,τιμά όλο το χωριό την προστάτιδα Αγία Παρασκευή.Δεν υπάρχει σπίτι που να μην γιορτάζει.Εκεί προσφέρουν ποτό και μεζέ από το κουρμπάνι που έψησαν την προηγούμενη μέρα.
Το απόγευμα στις 4 η ώρα βγαίνουν στο ίσωμα(μεγάλη πλατεία)και πιάνουν πάλι τον τρανό το χορό με την ίδια τακτική που χόρεψαν την πρηγούμενη μέρα επάνω στην Αγία Παρασκευή.Γλεντάνε ως που να βασιλέψει ο ήλιος και μετά έχουν το λόγο τα καφενεία.Γίνεται γλέντι με όργανα ως το πρωί.

Τη τρίτη ημέρα βγαίνουν εκδρομή στις καλύτερες τοποθεσίες και στα πιο κρύα νερά,για να ησυχάσουν λίγο τ΄αυτιά τους από τον ήχο των οργάνων και του νταουλιού.Ετσι τελειώνει το πανηγύρι του χωριού.

Πηγή Κειμένου  http://www.dotsiko.net/

Φωτογραφίες www.tovoion.com