Φωτοδιαδρομή : Ο Βυζαντινός ναός του Αγίου Γεωργίου στην Ομορφοκκλησιά Καστοριάς 15-10-2014

Ο Άγιος Γεώργιος στην Ομορφοκκλησιά Καστοριάς.

Από την Καστοριά ακολουθώντας την κοίτη του Αλιάκμονα ΒΑ φθάνουμε στο Άργος Ορεστικό. Εκεί ανάμεσα στο Νεστόριο και το Άργος Ορεστικό βρίσκεται ο μικρός οικισμός της Ομορφοκκλησιάς.

Στν άκρη του χωριού βρίσκεται ο βυζαντινός ναός του Αγίου Γεωργίου,  ο οποίος αποτελούσε το καθολικό μοναστηριακού συγκροτήματος. Το χωριό είναι παλιό και φαίνεται πως ιδρύθηκε σταδιακά γύρω από το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου. Στον Κώδικα της Ιεράς Μητροπόλεως Καστοριάς το χωριό γράφεται Κάλλιστα και μνημονεύεται από το 17ο αιώνα (1684).

Σύμφωνα με έρευνες αρχαιολόγων, ο ναός του Αγίου Γεωργίου χτίστηκε τον 12ο αι., και συγκεκριμένα στο τρίτο τέταρτο του. 
Οι αρχαιολόγοι κατέληξαν σε αυτά τα  συμπεράσματα διότι, στο νάρθηκα του κυρίως ναού βρέθηκαν εντοιχισμένα οστά που ανήκουν στην αρχαιότητα. Επιπλέον, γνωρίζουμε πως ο ναός είναι χτισμένος  πάνω στα θεμέλια παλαιοχριστιανικής εκκλησίας, η οποία ήταν χτισμένη πάνω σε αρχαίο ναό. Αρχικά η εκκλησία αποτελούσε το καθολικό μίας μονής, το χτίσιμο της  οποίας ολοκληρώθηκε σε δύο φάσεις. 
Στην πρώτη, η μονή ήταν τύπου τρουλαίου σταυροειδή με νάρθηκα και λίγα χρόνια αργότερα προστέθηκε ευρύχωρος  νάρθηκας που ενσωμάτωσε το καμπαναριό και στοά με παρεκκλήσια στη νότια και βόρεια πλευρά. Άξιο λόγου, είναι το ότι ο ναός είναι χτισμένος με πέτρες που δεν  συναντάμε στην περιοχή. 
Οι τοιχογραφίες του ανάγονται τον 13ο και 14ο αιώνα και είναι σε δύο στρώσεις.  Οι τοιχογραφίες του ναού σχετίζονται με την δυναστεία των Παλαιολόγων, και ξεχωριστή θέση κατέχει η ανάγλυφη εικόνα του Αγίου Γεωργίου, σε μία αψίδα του βόρειου τοιχώματος. Ο ναός υπέστει αρκετές κακουχίες μέσα στο πέρασμα των χρόνων. Οι φωτιές τόσο στα χρόνια της τουρκοκρατίας όσο και σε άλλες περιόδους ήταν πολύ καταστρεπτικές. Όπως και το σπαθί των Τούρκων στρατιωτών που άφησε το στίγμα του μέσα στο ναό. Σήμερα, ο ναός διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση αφού, έχουν γίνει πολλές εργασίες για την καλή συντήρηση του. 
Η φήμη του ναού βασίζεται στη μοναδική στο είδος της ξύλινη, με βαθύ ανάγλυφο, γλυπτή εικόνα του Αγίου Γεωργίου. Το ξύλινο εικόνα – άγαλμα του Αγίου είναι τοποθετημένο στη μεσημβρινή κόγχη που σχηματίστηκε μετά το φράξιμο της μεσημβρινής θύρας επικοινωνίας άλλοτε του ναού με το ύπαιθρο.
Η υπερμεγέθης ανάγλυφη αυτή εικόνα του Αγίου Γεωργίου συγκρατεί υπερφυσικώς νομίσματα και κάθε είδους κέρματα στην επιφάνειά της και θεωρείται θαυματουργή, αφού, σύμφωνα με τους ντόπιους, πολλοί έχουν θεραπευτεί εκεί από τον Άγιο Γεώργιο. Γι’ αυτό κατά καιρούς βλέπουμε κρεμασμένα μπροστά από την ξυλόγλυπτη εικόνα σχοινάκια και αφιερώματα (τάματα αργυρά), κοσμήματα, μαντίλια και πουκάμισα, σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη του κρεμάσματος ρακών κοντά σε αγιάσματα ή θάμνους και δέντρα, τα οποία απαντούμε σε διάφορα σημεία της υπαίθρου.
Ο αρχικός πυρήνας του καθολικού της μονής είναι ένας τετράστηλος εγγεγραμμένος σταυροειδής ναός με νάρθηκα. Ο πυρήνας αυτός, κρίνοντας από τις τοιχογραφίες που έχουν διασωθεί, πρέπει να κατασκευάστηκε τον 11ο ή 12ο αιώνα.
Η Κτητορική επιγραφή βρίσκεται επάνω από το υπέρθυρο της θύρας εισόδου από τον εξωνάρθηκα στο ναό:
ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ Κ(ΑΙ) ΑΝΗΣΤΟΡΙΘΕΙ Ο ΘΕΙΟΣ Κ(ΑΙ) ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ
ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ Κ(ΑΙ) ΕΝΔΟΞΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ Κ(ΑΙ) ΤΡΟΠΑΙΟΦΟΡΟΥ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΔΙ ΕΞΟΔΟΥ Κ(ΑΙ) ΚΟΠΟΥ ΤΩΝ ΠΑΝΕΥΓΕΝΕΣΤΑΤΩΝ ΝΕΤΖΑ-
ΛΩΝ Κ(ΑΙ) ΑΥΤΑΔΕΛΦΩΝ ΤΟΥ ΤΕ ΚΥΡ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ Κ(ΑΙ) ΚΥΡ ΙΩ(Α)ΝΝΟΥ Κ(ΑΙ) ΚΥΡ ΑΝ-
ΔΡΟΝΙΚΟΥ ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΒΑΣΙΛΕΙ(ΑΣ) ΤΩΝ ΘΕΟΣΤΕΠΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΒΑΣΙ-
ΛΕΩΝ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ Κ(ΑΙ) ΕΙΡΗΝΗΣ Κ(ΑΙ) ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΑΥΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ Κ(ΑΙ) ΜΑΡΙ(ΑΣ) ΤΩΝ ΠΑ-
ΛΑΙΩΛΟΓΩΝ ΕΠΙ ΕΤΟΥΣ ΑΨϞΕ (=1287).
Ο Άγιος Γεώργιος απεικονίζεται όρθιος κατενώπιον με φωτοστέφανο, το οποίο πλαισιώνει ένα κανονικό πρόσωπο με σγουρά μαλλιά, φοράει στρατιωτική στολή, κοντό χιτώνα με μανίκια που φθάνουν μέχρι τους αγκώνες και επάνω στο χιτώνα θώρακα δερμάτινο με υφασμάτινη ζώνη δεμένη με κόμπο. Τη στολή συμπληρώνει χλαμύδα που είναι ριγμένη πίσω και συγκρατείται με πόρπη στο δεξιό μέρος του λαιμού. Κρατάει λόγχη με το δεξί χέρι και με το αριστερό ακουμπάει στην ασπίδα του που έχει το γνωστό αμυγδαλόμορφο σχήμα. Συμμετρικά στο φωτοστέφανο του Αγίου υπάρχει η επιγραφή: “Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ο τροπεοφόρος”. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι αυστηρά. σε διάφορα σημεία του ξυλόγλυπτου διατηρούνται ίχνη χρωμάτων, όπως ένα ανοιχτό κιννάβαρι στο χιτώνα, κυανού, στα μανίκια και τις κάλτσες. Ο θώρακας έχει καφέ χρώμα και διακρίνονται ίχνη επιχρυσώσεως.
Οι διαστάσεις του αγάλματος έχουν προσδιοριστεί σε 2,86μ ύψος, 0,68μ πλάτος και 0,22 βάθος και η κατασκευή του αποδίδεται στον 13ο αιώνα.
Σήμερα πιστεύεται ότι η γλυπτή εικόνα του Αγίου Γεωργίου είναι βυζαντινή κσι ότι κατασκευάστκε τον 13ο αιώνα στην Κωνσταντινούπολη.
Στο ναό του Αγίου Γεωργίου της Ομορφοκκλησιάς υπήρχε ακόμα μία υπερμεγέθης ξυλόγλυπτη εικόνα του Αγίου Δημητρίου (με διαστάσεις 1,87μ Χ 0,76μ), αλλά η λειψανοθήκη δεν κατάφερε να βρει περισσότερες λεπτομέρειες για αυτήν (πχ αν υπάρχει ακόμα, πού φυλάσσεται κτλ), εκτός μίας ασπρόμαυρης φωτογραφίας του προσώπου του Αγίου Δημητρίου και ένα σχέδιο αυτής της εικόνας.
Οι μελετητές της εικόνας – αγάλματος του Αγίου Γεωργίου της Ομορφοκκλησιάς την συγκρίνουν με μία άλλη ξυλόγλυπτη, επιπεδόγλυφη, με χαμηλό ανάγλυφο, εικόνα του Αγίου Γεωργίου, που φυλάσσεται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών και προέρχεται από το ναό της Αγίας Παρασκευής της Καστοριάς της συνοικίας του Οικονόμου.
Πηγή Κειμένου   http://www.diakonima.gr
Φωτογραφίες www.tovoion.com 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

One thought on “Φωτοδιαδρομή : Ο Βυζαντινός ναός του Αγίου Γεωργίου στην Ομορφοκκλησιά Καστοριάς 15-10-2014

Comments are closed.