Ειδησιογραφία από τη γεωπολιτική μας περιοχή: Τί συμβαίνει με την ένταξη της Βορείου Μακεδονίας (ή Σκοπίων για όσους το προτιμάνε) στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Ξεκόλλησε με την Ελλάδα και κόλλησε με την Βουλγαρία; Πόσο σοβαρή θα αποβεί αυτή η ρήξη; Γράφει ο Φιλόλογος Σπυρίδης Χρήστος.

Ειδησιογραφία από τη γεωπολιτική μας περιοχή: Τί συμβαίνει με την ένταξη της Βορείου Μακεδονίας (ή Σκοπίων για όσους  το προτιμάνε) στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Ξεκόλλησε με την Ελλάδα και κόλλησε με την Βουλγαρία; Πόσο σοβαρή θα αποβεί αυτή η ρήξη; Γράφει ο Φιλόλογος Σπυρίδης Χρήστος. 

Μετά τη ‘’συμφωνία των Πρεσπών’’ φαίνονταν πως πλέον δεν υπάρχει κάποιο εμπόδιο για την ευρω-ένταξη της γειτονικής χώρας. Η αλήθεια είναι ότι από τότε έχουν γίνει πάρα πολλά, αλλά λόγω του ότι η ειδησιογραφία για το συγκεκριμένο θέμα λόγω του covid και άλλων θεμάτων έχει ατονήσει, ίσως το ελληνικό κοινό δεν είναι επαρκώς πληροφορημένο. Έτσι, εκμεταλλευόμενος το ενδιαφέρον μου για τη γλωσσολογία των Βαλκανίων και της ανατολής και εξαιτίας του ότι μπορώ να παρακολουθώ τα γειτονικά μέσα λόγω αυτού, αποφάσισα να πληροφορήσω και τους αξιοτίμους αναγνώστες για το που βρίσκονται τα πράγματα. 

Αρχικά, η σημαντικότερη εξέλιξη είναι ότι η Βουλγαρία έθεσε βέτο, το οποίο έγκειται κυρίως 1) στις βουλγαρικές ρίζες της σλαβομακεδονικής, 2) στην προστασία της βουλγαρικής ιστορίας και με κύριο αίτημα την αναγνώριση της βουλγαρικής καταγωγής του Γκότσε Ντέλτσεφ. Μάλιστα κατά καιρούς η Βουλγαρική πλευρά παρουσιάζει ντοκουμέντα στα οποία ο ίδιος αυτοαποκαλείται βούλγαρος, ενώ τα ίδια τα ντοκουμέντα είναι γραμμένα στα βουλγαρικά. Η σλαβομακεδονική πλευρά πάλι τείνει να εστιάζει στους ‘’σκοπούς’’ του κομιτατζή περί ‘’ανεξάρτητης Μακεδονίας’’ και έτσι σαν ανεξάρτητο κράτος που ευαγγελίζεται αυτά που ευαγγελίζεται, νιώθει σαν καθαρό τέκνο του οράματός του. 3) Τέλος το βέτο έγκειται στην απόσυρση της Βόρειας Μακεδονίας (ή Σκοπίων) από θέσεις περί ‘’Μακεδονικής μειονότητας’’ στη ‘’Μακεδονία του Πιρίν’’ (Βουλγαρία) και τον αλυτρωτισμό. 

Παρ’ ότι ο πιο μετριοπαθής Ζόραν Ζάεφ έχει δείξει πρόθεση κάποιου συμβιβασμού, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο βουλγαρικού δίκτυο БГНЕС ότι τα δυο έθνη έχουν και ένα ποσοστό κοινής ιστορίας, αλλά κυρίως το ότι είπε, ότι η Βουλγαρία δεν υπήρξε φασιστική – κατοχική δύναμη (όπως παρουσιάζεται στα σχολικά εγχειρίδια), αλλά απλά έφταιγαν μόνο οι ναζί, ξεσήκωσε θύελλα στους πολίτες και στους συλλόγους των βετεράνων που είχαν πολεμήσει αυτήν την περίοδο ως αντάρτες εναντίον της Βουλγαρίας του άξονα. Μετά από αυτήν την εξέλιξη, παγιώθηκε η γραμμή ότι η ‘’Μακεδονική Ιστορία – Έθνος’’ και η ‘’Μακεδονική γλώσσα’’ δεν τίθενται σε διαπραγμάτευση. Η σλαβομακεδονική πλευρά ανησυχεί πολύ για την πορεία των ευρω-ενταξιακών, μιας και ο δρόμος είναι μακρύς και υπάρχει αδιέξοδο λόγω των ευαίσθητων θεμάτων, την ώρα που και η δική της οικονομία κλυδωνίζεται από τον κορωνοϊό. Ας φανταστούμε, ότι υπάρχει διμερής επιτροπή και από τις δυο χώρες που ξεψαχνίζουν την ιστορία για να βγει μια άκρη, πώς θα γραφούν τα σχολικά εγχειρίδια. Παρ’ όλα αυτά, οι σλαβομακεδόνες  έχουν μια κρυφή ελπίδα ότι θα κάνει μια κίνηση ματ η Ευρώπη για να την αποπλέξει από τις ‘’βουλγαρικές δαγκάνες’’. 

Ακόμη, τα προβλήματα δεν τελειώνουν εδώ για τους γείτονες. Η Βόρεια Μακεδονία (ή Σκόπια) είναι ίσως η μόνη χώρα στην Ευρώπη που δεν έχει αρχίσει τους εμβολιασμούς. Μάλιστα τίθεται λόγος για σκάνδαλο που αφορά τον υπουργό υγείας Βένκο Φίλιπτσε από πολλούς, σχετικά με την προμήθεια των κινέζικων εμβολίων. Ο Φίλιπτσε κατηγορείται ότι επεδίωξε μια περίεργη συμφωνία για την προμήθεια των κινεζικών εμβολίων με μια εταιρεία που έχει την έδρα της στο Χονκ Κόνγκ αποβλέποντας σε δικό του όφελος. Οι μόνοι λίγοι εμβολιασμοί που έχουν γίνει οφείλονται σε δωρεά εμβολίων από τη Σερβία, η οποία πάντα γλυκοκοιτάζει αυτή τη χώρα ως κομμάτι της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Σημειώνω ότι, ο ίδιος ο Βούτσιτς (ο πρωθυπουργός) πήγε να τα παραδώσει εν μέσω χιονιά(!).  

Συνεχίζοντας, η κυβέρνηση του Ζάεβ έχει εξαγγείλει απογραφή (2021 έχουμε), την οποία μποϊκοτάρει η αξιωματική αντιπολίτευση(!). Σε αντιδιαστολή οι Αλβανοί, καλούνε μαζικά σε απογραφή για να αποκομίσουν ό,τι μπορούν παραπάνω. Είναι προφανή τα εθνοτικά προβλήματα στην καθημερινή ζωή της γειτονικής χώρας. Ήδη οι αλβανοί αποτελούν το 25% των πολιτών, η αλβανική γλώσσα κατέστη δεύτερη επίσημη – ισοδύναμη με τη ‘’μακεδονική’’ γλώσσα, ενώ στις τελευταίες εκλογές προειδοποιούσαν ότι <<χωρίς εμάς δεν κάνετε κυβέρνηση>>. Κάτι παρόμοιο έχει πει κι ο ίδιος ο Έντι Ράμα. Επίσης, ας μην ξεχνάμε ότι η αλβανική είναι μια από τις μειονότητες διότι υπάρχουν και τούρκοι, σέρβοι, βόσνιοι, ρομά, βλάχοι κα. Πρέπει ακόμα να παρατηρήσουμε, ότι υπάρχουν χιλιάδες πολίτες με βουλγαρικό πάσο που απολαμβάνουν ευρωπαϊκά προνόμια και η Βουλγαρία έχει κάνει την έκδοσή τους κυριολεκτικά βιομηχανία και τυπική διαδικασία αποβλέποντας στα δικά της συμφέροντα.       

Εν κατακλείδι, μπορούμε να καταλάβουμε την αναγκαιότητα για την ευρω-ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας (ή Σκοπίων) διότι η κατάσταση είναι πάρα πολύ λεπτή. Σε 50 χρόνια δεν είμαστε σίγουροι ποια θα είναι η σύσταση αυτού του πληθυσμού. Είναι πιο ωφέλιμο για την Ελλάδα να μπει σε κάποιες ‘’ράγες ευρωπαϊκής ασφαλείας’’ αυτή η χώρα για να μην μας ‘’εκτροχιάσει’’ με τα προβλήματά της. Κάτι άλλο που μπορούμε να κρατήσουμε, είναι ότι παρ’ ότι οι σλαβομακεδόνες και οι βούλγαροι γλωσσικά καταλαβαίνονται δεν πολυσυμπαθιούνται. Αντιθέτως οι (πιο ακραίοι) βούλγαροι τους αποκαλούν ‘’Σερβομάνους’’ (сърбомани ) κατά ‘’το Γραικομάνοι’’, ενώ οι (πιο ακραίοι) σλαβομακεδόνες αποκαλούν τους βούλγαρους ‘’τάταρους’’. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν και οι βουλγαρόφιλοι στα ανατολικά της χώρας και φυσικά οι 70.000 – 100.000 σλαβομακεδόνες που κατέχουν βουλγαρικό διαβατήριο, με το οποίο μπρορούν να μεταναστεύουν και να εργάζονται σε όλη την Ευρώπη ως ευρωπαίοι πολίτες. 

Με τέτοια ακραία δεδομένα είναι πολύ δύσκολες οι προβλέψεις. Πάντως εικάζω ότι δεν πρέπει να αποκλείσουμε πολιτική λύση σε διμερές επίπεδο, γιατί οι δίαυλοι επικοινωνίας Ζάεφ – Μπορίσοφ είναι ανοιχτοί και οι σχέσεις ανάμεσά τους αρκετά καλές. Διαφορετικά πιθανολογείται, μόλις καταλαγιάσει ο κορωνοϊός και επιστρέψουμε στην ομαλή επικαιρότητα να ασκηθούν μεγάλες πιέσεις από την Ε.Ε στη Βουλγαρία για να ‘’τελειώνει επιτέλους’’ αυτή η δουλειά. Η Ευρώπη το θέλει πολύ και ξόδεψε δεκαετίες διπλωματικού κεφαλαίου. Ας μην ξεχνάμε επίσης ,ότι η Βουλγαρία  είναι σε προεκλογική περίοδο και ο Μπόϊκο Μπορίσοφ, πιθανόν παρασυρόμενος πολλές φορές και από τον σκληρό δεξιό εταίρο του Καρακατσάνοφ (του ΒΜΡΟ), να θέλει να δείχνει αταλάντευτος για να καλύψει άλλες αποτυχίες του, αλλά προφανώς θα έχει και στο μυαλό του ότι δεν βρίσκονται κάθε μέρα συζητήσιμοι ηγέτες σε τόσο ευαίσθητα θέματα σαν τον Ζάεφ, αλλά επίσης και αυτό που λένε ότι: κλαδί που δε λυγίζει σπάει…