Tovoion Tv Ένα Βίντεο απο τα Παλιά- 3ο Εργαστήριο Θεωρητικής και Πρακτικής Αποκατάστασης Κτηρίων Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής στον Πεντάλοφο Βοΐου

Το 3ο Εργαστήριο Θεωρητικής  και Πρακτικής Αποκατάστασης Κτηρίων Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής  στα Μαστοροχώρια του Βοΐου πραγματοποιήθηκε το 2012 στον Πεντάλοφο Βοΐου , και βιντεοσκοπήθηκε από την ιστοσελίδα www.tovoion.com

Εισηγητής:Δρ. Νικόλαος Απ. Λιανός, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Αν. Καθηγητής ΤΑΜ/ΔΠΘ,Διευθυντής Εργαστηρίου Μορφολογίας – Ρυθμολογίας, ΔΠΘ.

Επίτιμος Καλεσμένος  την Πρώτη μέρα του Εργαστηρίου, ,ήταν ο αείμνηστος καθηγητής του Αρχιτεκτονικού Τμήματος της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. Νικόλαος Μουτσόπουλος.


Στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στη χώρα μας παρατηρείται έντονο χάσμα μεταξύ θεωρίας και πράξης. Το γεγονός αυτό γίνεται ιδιαίτερα αισθητό στον τομέα της Προστασίας και των Αποκαταστάσεων Μνημείων.
Μετά και την επιτυχημένη διοργάνωση των προηγούμενων 2 Εργαστηριών, το 2010,και το 2011,αντίστοιχα, πραγματοποιείται, στον Πεντάλοφο Βοΐου και φέτος από τις 23 Ιουλίου έως και την 1η Αυγούστου του 2012,το 3o Εργαστήριο Θεωρητικής και Πρακτικής Αποκατάστασης κτιρίων

Η διοργάνωση του Εργαστηρίου έγινε από το «Εργαστήριο Μορφολογίας – Ρυθμολογίας» του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, σε συνεργασία με τον «Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών του Ν. Κοζάνης».
Το Εργαστήριο απευθυνεται  σε φοιτητές και νέους επιστήμονες (αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί), αλλά και σε επιστήμονες συναφών κλάδων, όπως αρχαιολόγοι, συντηρητές έργων τέχνης, κλπ.
Επιλογή του χώρου υλοποίησης του Εργαστηρίου:τα Μαστοροχώρια του Βόϊου
Τα Μαστοροχώρια του Βόϊου και οι άνθρωποί τους φημίζονταν στο παρελθόν τους για τη μαστορική τους τέχνη.
Η άγονη γη στην οποία κατοικούσαν, «αντί για καρπούς τους έδινε πέτρες». Πέτρες σε στρωματογραφική όμως διάταξη, πολλές φορές κοντά στην επιφάνεια του εδάφους, που εύκολα μπορούσαν να αποκολληθούν και στη συνέχεια να πελεκηθούν και να χρησιμοποιηθούν ως οικοδομικό υλικό. Γι’ αυτό το λόγο οι κάτοικοι στράφηκαν στο πελέκημα της πέτρας και στο χτίσιμο.
Από γενιά σε γενιά η μαστορική τους ικανότητα εξελίχθηκε σε τέχνη και η φήμη τους απλώθηκε πέρα από τη Βαλκανική. Έχτισαν σπίτια, εκκλησίες, γεφύρια, μύλους και ταξιδεύοντας σε μπουλούκια, διαμόρφωσαν με τη μοναδική τους μαεστρία την αρχιτεκτονική, όχι μόνο στα Μαστοροχώρια στα οποία έδωσαν το όνομά τους, αλλά και σε άλλες περιοχές όπως στη Μικρά Ασία, στην Αίγυπτο, στο Σουδάν, στην Περσία μέχρι και στην Αμερική τα νεώτερα χρόνια. Η τέχνη αυτή, διασώζεται σήμερα από λιγοστούς.Θεωρώντας δεδομένο ότι η προστασία και η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς κάθε τόπου αποτελεί μια αναντικατάστατη έκφραση πλούτου του πολιτισμού του και ανεκτίμητη μαρτυρία του παρελθόντος, επιδίωξη του Εργαστηρίου ήταν ο συνδυασμός μιας θεωρητικής προσέγγισης των αρχών αποκατάστασης, ταυτόχρονα με την ανάδειξη-αναβίωση των παραδοσιακών οικοδομικών τεχνών που εξαφανίζονται.
Για την υλοποίηση των παραπάνω, έπρεπε να εντοπιστεί ένας παραδοσιακός οικισμός που τα κτήρια του να διασώζονται σε καλή κατάσταση και οι οποίες φθορές να οφείλονται κυρίως στο χρόνο και την εγκατάλειψη (που αποτελεί συνήθως αντιστρέψιμο γεγονός) και όχι στις σύγχρονες ανθρώπινες επεμβάσεις, που δυστυχώς τις περισσότερες φορές είναι μη αντιστρέψιμες.
Ιδανική περιοχή για τους παραπάνω σκοπούς, θεωρήθηκε ο χώρος των Μαστοροχωρίων του Βοΐου. Ύστερα από συνεχείς επισκέψεις στα πολυάριθμα μαστοροχώρια, μαζί με τον συνάδελφο αρχιτέκτονα και πρόεδρο του ΣΓΤΚ,  Π. Αγγελή, επιλέχθηκε ως έδρα για την διοργάνωση τόσο του 1ου όσο και του 2ου Εργαστηρίου Θεωρητικής Πρακτικής Αποκατάστασης Κτηρίων Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής ο Πεντάλοφος και η γύρω περιοχή του, διότι όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, παρ’ όλες τις καταστροφές που έχει υποστεί το κτιριακό του απόθεμα, θεωρείται ότι παραμένει ακόμη ένα πολύτιμο «ανοικτό βιβλίο» ιστορίας αρχιτεκτονικής και οικοδομικής τέχνης.
Σκοπός εργαστηρίου είναι να παρακολουθήσουν οι συμμετέχοντες διαλέξεις σχετικά με τις αποκαταστάσεις από εξειδικευμένους διδάσκοντες,καθώς επίσης να αποκτήσουν  ουσιαστική εμπειρία μέσω της άμεσης επαφής τους με τα προς αποκατάσταση κτήρια και τα επιμέρους μέρη τους (τοιχοποιία, κονιάματα, στέγη κ.α.). Οι  διαλέξεις καθώς και οι εργασίες αποκατάστασης θα πραγματοποιηθούν με τη συμμετοχή διδασκόντων από το Δ.Π.Θ., το Α.Π.Θ., το Ε.Μ.Π. και το Πανεπ. Πατρών.

 Θεματολογία εργαστηρίου:  Τα πρώτα σωστικά μέτρα, την αποκατάσταση ξύλινων και λίθινων κατασκευών, την συντήρηση των ωμοπλινθοδομών – οπτοπλινθοδομών και παραδοσιακών κονιαμάτων, τα ενέματα, κ.α.. Ακόμα θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις με θέματα από την ευρύτερη περιοχή όπως τα πέτρινα γεφύρια, η μελέτη μετακίνησης της Μονής Παναγίας Τουρνικίου Γρεβενών, καθώς και εκπαιδευτικές επισκέψεις στη Σιάτιστα, Εράτυρα, σε Μοναστήρια και άλλους παραδοσιακούς οικισμούς της περιοχής.

Ο ομότιμος καθηγητής του Αρχιτεκτονικού Τμήματος της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. Νικόλαος Μουτσόπουλος του Κωνσταντίνου, γεννήθηκε το 1927 στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και μετεκπαιδεύτηκε στη Γαλλία. Διδακτορικό δίπλωμα έλαβε από την Αρχιτεκτονική Σχολή του Ε.Μ.Π. Είναι διπλωματούχος της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., όπου και δίδαξε κατ’ ανάθεση το μάθημα της Χριστιανικής Αρχαιολογίας και Τέχνης. Το 1958 εκλέγεται τακτικός καθηγητής στην Έδρα της Αρχιτεκτονικής Μορφολογίας στο Αρχιτεκτονικό Τμήμα της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. Έχει ασχοληθεί με τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική και τη μελέτη της βυζαντινής και της παραδοσιακής κατοικίας και τέχνης. Έχει γράψει σχετικές μελέτες και έχει διοργανώσει και μετάσχει σε πολλά διεθνή και τοπικά επιστημονικά συνέδρια. Έχει διενεργήσει ανασκαφές σε διάφορα σημεία της Ελλάδας. Ασχολείται με τη μελέτη και την καταγραφή των οχυρών οικισμών και κάστρων του βορειοελλαδικού χώρου και με θέματα συγκριτικής μορφολογίας. Διετέλεσε πρόεδρος σε διεθνή και εθνικά επιστημονικά συμβούλια. Έχει εργασθεί ως υπεύθυνος στην αναστήλωση του Παναγίου Τάφου. Είναι αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Academia Pontaniana της Νεαπόλεως και της Ακαδημίας Επιστημών της Βουλγαρίας, καθώς και επίτιμος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Σόφιας.